Sağlıklı ve doyurucu ilişkiler kurabilmek için önce sağlam bir temel inşa etmemiz gerekir. Bu temel; bedenimiz, zihnimiz, duygularımız ve ruhumuzdan oluşan “benliğimizdir.” Bazen bu temeli güçlendirmek yetmez, tamamen yeniden kurmak gerekir. Bunun için de kendimizi tanımamız, iç dünyamızda farkında olmadan işleyen kalıpları görmemiz şarttır. Bu kalıpların en önemlilerinden bazıları, hayatımızdaki ilk iki ilişkiyle şekillenir: Annemizle ve babamızla olan ilişkimiz.
Anne-çocuk ilişkisi sıkça konuşulur; ancak baba ile kurulan bağ çoğu zaman göz ardı edilir. Oysa babayla olan ilişki, yetişkinlikteki ilişkilerimiz üzerinde son derece güçlü ve kalıcı bir etkiye sahiptir.
Baba ile kurulan bağın önemi
Birçok insan, farkında olmadan sağlıksız ilişki döngülerini tekrar tekrar yaşar. Yeni bir ilişki umutla başlar ama aynı acılarla biter. Bu döngülerin altında çoğu zaman çözülmemiş “baba kaynaklı yaralar” yatar. Şunu bilmek önemli: Yetişkinlikte kadınlarla ve erkeklerle kurduğumuz bağların temeli, anne ve babamızla kurduğumuz ilişkilerde atılır.
Babamızla olan ilişki:
İlginizi çekebilir: Baba olmak ve babalık yapmak üzerine
Baba-kız ilişkisini sağlamlaştıracak ipuçları
Sık görülen zarar veren baba tipleri
Aşağıdaki baba tipleri, çocukta farklı duygusal izler bırakır ve yetişkinlikte ilişkileri etkileyebilir:
Boşanmış Baba: Boşandıktan sonra çocuklarla bağını koparan
Bağımlı Baba: Alkol, madde veya başka bağımlılıkları olan; duygusal olarak erişilemeyen
Duygusal Olarak Uzak Baba: Fiziksel olarak var ama duygusal olarak yok
Aşırı Eleştirel Baba: Ulaşılması zor beklentileri olan
Reddedici / İhmalkâr Baba: Çocuğunu açıkça ya da örtük biçimde reddeden
Sadakatsiz Baba: Eşine ihanet eden
Aşırı Düşkün Baba: Çocuğa odaklanıp eşini ihmal eden
Terk Eden Baba: Ortadan kaybolan, temas kurmayan
Erken Kaybedilen Baba: Çocuklukta ölen, “herkes gider” korkusu bırakan
Uzakta Olan Baba: İş, hastane veya hapishane nedeniyle ayrı kalan
Narsistik Baba: Empati yoksunu, kendi ihtiyaçlarını her şeyin önüne koyan
Her biri çocuğun bilinçaltında “ben kimim, neyi hak ediyorum, ilişkiler nasıl olur?” sorularına farklı cevaplar bırakır.
Bir babanın çocuğuna vereceği 5 hayat dersi
Babalar neden bu kadar etkili?
Çoğu ailede anne daha sürekli ve erişilebilir, baba ise daha aralıklı bir figürdür. Anne gündelik hayatı temsil ederken, baba çocuk için daha “özel”, “farklı” ve çoğu zaman dış dünyayla bağlantıyı temsil eder.
Özellikle kız çocukları için baba;
Babaların kim olduğumuzu etkilediği 6 temel alan
Özsaygı ve özgüven
Babadan gelen onay, destek ve “sen değerlisin” mesajı, çocuğun kendine verdiği değeri belirler. Bu mesajı alamayan çocuklar, yetişkinlikte kendilerini ikinci plana atma eğiliminde olur.
Cinsellik, kimlik ve kadınlık/erkeklik algısı
Babanın kadınlığa, erkekliğe ve bedensel gelişime yaklaşımı, çocuğun kendi bedenine ve cinselliğine bakışını etkiler. Sağlıklı bir baba figürü, çocuğun kendini doğal ve özgür ifade etmesini destekler.
İlişkiler ve evlilik
Babamız, bilinçaltımızda “erkek” ve “eş” kavramının ilk örneğidir. İlişkilerde neyi normal kabul ettiğimiz büyük ölçüde evde gördüklerimizle şekillenir.
İş hayatı ve başarı
Babanın işe, paraya ve başarıya verdiği önem; çocuğun kariyer seçimlerini, hedeflerini ve kendine güvenini etkiler.
Ebeveynlik
Nasıl bir ebeveyn olunacağına dair ilk şablon, kendi babamızdan öğrenilir. Bilinçli olunmadığında bu kalıplar nesilden nesile aktarılır.
Değerler ve inançlar
Ahlak, sorumluluk, adalet ve yaşam felsefesi büyük ölçüde babanın davranışlarıyla şekillenir. Bu da çocuğun iç pusulasını oluşturur.
Babalar, çoğu zaman fark edilenden çok daha derin ve uzun vadeli bir etkiye sahiptir. Onlarla yaşadığımız deneyimler, kim olduğumuzu, neye inandığımızı ve kimi seçtiğimizi belirler. Bu farkındalık, geçmişi suçlamak için değil; kendimizi anlamak, iyileştirmek ve farklı seçimler yapabilmek için gereklidir.
Referanslar
Elisabetta Franzoso. “Types of Damaging Fathers and How They Influence Who We Are” Şuradan alındı: https://elisabettafranzoso.com/articles/types-of-damaging-fathers-how-they-influence-who-we-are
Baba-çocuk iletişimi destekleyecek 6 şey
