Stresli hissettiğinizde, bir ayrılık acısı çektiğinizde, kariyer değişikliği gibi dönüm noktalarından geçerken veya sadece zor bir haftayı atlatmaya çalışırken günlük tutma pratiğinin iyi gelebileceğini muhakkak duymuşsunuzdur. Duyguları kağıda dökmek, içsel bir rahatlama sağlamanın en bilinen yollarından biridir. Çoğu insan için günlük tutmak, sadece o gün yaşananları özetlemekten veya şükür listeleri hazırlamaktan ibaret olarak algılanır. Ancak bazen elinize bir defter alıp boş bir sayfaya bakarken "Peki şimdi ne yazacağım?" diye düşünebilirsiniz.
Bilim dünyası, günlük tutmanın çok daha farklı ve yapılandırılmış bir formülünün ruh sağlığı üzerinde şaşırtıcı etkiler yarattığını keşfetti. Orta ve şiddetli depresyon belirtileri yaşayan 18-29 yaş arası 111 yetişkin üzerinde yapılan yeni bir araştırma, bu konuda ezber bozuyor. Çalışmada katılımcıların bir kısmı markete gitmek gibi sıradan günlük aktivitelerini yazarken; diğer grup iki hafta boyunca hayatlarının farklı dönemlerine dönüp bakarak şu basit ama güçlü soruya odaklandı: “Bugün olduğum kişiye nasıl dönüştüm?”
Geçmişiniz, bugününüz ve uğruna çabaladığınız gelecek arasındaki noktaları birleştirmek, kendi hikayenizde daha sağlam bir zemin bulmanızı sağlıyor. İşte depresyon belirtilerini aylar sonra bile hafiflettiği kanıtlanan bu özel yöntemin sırrı ve hayatınıza uyarlamanın yolları:
Olmak istediğiniz kişiye dönüşmek için...
Geçmişi tekrar yaşamak değil, ondan anlam çıkarmak
Çalışmanın tamamlanmasından iki ay sonra yapılan kontrollerde, hayat hikayelerini belirli bir sırayla yazan grubun diğerlerine kıyasla çok daha az depresyon belirtisi gösterdiği saptandı. Üstelik bu kişiler geçmişteki benlikleriyle daha güçlü bir bağ kurduklarını ve hayatta yollarını kaybetmiş, hedeflerinden sapmış olma hissinden uzaklaştıklarını belirttiler.
Araştırmacılar katılımcıların günlüklerini incelediğinde asıl iyileştirici gücün nerede yattığını fark ettiler: Bu yöntemden en çok fayda sağlayanlar, geçmişteki her şeyin mükemmel veya olumlu olduğunu iddia etmeyenlerdi. Geriye dönüp baktıklarında "Bundan ne öğrendim? Bu deneyim beni nasıl değiştirdi?" gibi sorular sorarak zorlukların yanındaki kişisel büyüme anlarını da bulabildiler.
Geçmişi sadece acı veren deneyimleri tekrar tekrar zihinde canlandırmak için kullananlar ise bu süreçte sıkışıp kalma eğilimi gösterdi. Yani asıl mesele geçmişi yeniden yaşamak değil, o deneyimlerden bir anlam çıkarabilmekti.
Nasıl uygulanır? İşte 5 adımlık rehberiniz
Bu yöntem elbette profesyonel bir terapinin veya zihinsel sağlık tedavisinin yerini tutmaz; ancak iyileşme sürecini destekleyecek harika bir tamamlayıcıdır. Hayatınızın farklı dönemlerini birbirine bağlayıp bugününüze daha güçlü kök salmak isterseniz, iki haftalık bir süreçte kendinize zaman ayırarak araştırmada kullanılan şu 5 aşamalı rehberi deneyebilirsiniz:
1. Erken çocukluk: Küçük bir çocukken kimdiniz? Sizi neler heyecanlandırırdı? O halinizi tanımlayacak tek bir kelime ne olurdu?
2. Ortaokul yılları: Büyüme çağında, ortaokul döneminde sizi şekillendiren başlıca şeyler nelerdi?
3. Lise veya bir diğer önemli bölüm: Lise döneminizden veya hayatınızın sizin için önemli olan bir başka bölümünden hangi deneyimler bugün hala sizi etkiliyor?
4. Şimdiki zaman: Şu an tam olarak kimsiniz? Sizin için en çok hangi değerler veya hedefler önemli?
5. Gelecek: Gelecekte kim olmayı umuyorsunuz? Sizin bu gelecek versiyonunuz, sizden önceki tüm eski versiyonlarınızla nasıl bir bağlantı kuruyor?
Eski hataları yeniden yaşamak veya geçmişi yeniden yazmak için değil; sadece kendinizin farklı versiyonlarını birbirine bağlayan o ince ipi fark etmek için yazın. Nasıl büyüdüğünüzü, yanınızda neleri taşıdığınızı ve bugün sizin için hala neyin önemli olduğunu görmek, kim olduğunuza çok daha sıkı tutunmanızı sağlayacaktır.
Kaynak: "Strengthening self-continuity to reduce depressive symptoms and derailment: A multiphasic mixed-methods randomized controlled trial". Şuradan alındı: https://psycnet.apa.org/record/2027-63162-002?doi=1.
Mutlu eden 5 yaratıcı aktivite
Zihinsel açıdan temizlenmek için 17 ipucu
