İltihaplanma, vücudumuzun bir yaralanma veya enfeksiyona karşı verdiği son derece doğal bir savunma tepkisidir. Örneğin sivrisinek ısırdığında cildin kızarması veya boğazın ağrıması kısa süreli akut iltihaplanma örnekleridir. Ancak bu savunma mekanizması kontrolden çıkıp aylarca hatta yıllarca devam ettiğinde kronik iltihaplanma adını alır.
Dr. Nneoma Oparaji, yaşlanmanın kas kütlesi, metabolizma hızı ve kemik yoğunluğundaki kademeli değişimleri içerdiğini; kronik iltihaplanmanın ise normal yaşlanma sürecinden farklı olarak doğrudan tip 2 diyabet ve kalp hastalıklarına zemin hazırladığını belirtiyor. Romatolog Dr. James Miceli ise hastaların bu iki durumu kendi kendilerine ayırt etmesinin son derece zor olduğunu ve mutlaka uzman desteği alınması gerektiğini ifade ediyor.
İltihaplanma teşhisi neden gözden kaçıyor?
İltihap kaynaklı rahatsızlıklar geniş bir belirti yelpazesine sahip olduğu için doğru teşhisi koymak zaman alabiliyor. Teşhis sürecinde antinükleer antikor (ANA), sedimentasyon ve C-reaktif protein (CRP) gibi hassas kan testlerinden yararlanılıyor. Ancak Dr. Miceli, bu testlerin tek başlarına kesin bir tanı koymaya yetmediğini, çünkü yanlış pozitiflik oranlarının yüksek olduğunu vurguluyor. Örneğin, hiçbir otoimmün hastalığı olmayan sağlıklı insanların yüzde 15'inde bile bu test sonuçları pozitif çıkabiliyor.
Geçmeyen depresyonun gizli sebebi vücuttaki iltihaplanma olabilir mi?
Yaşlanma sanılarak göz ardı edilen 9 sinsi belirti
Vücudumuzda sessizce ilerleyen kronik iltihaplanma, kendisini genellikle yaşlanmanın veya günlük stresin doğal bir sonucu gibi gösteren şu 9 belirtiyle ele veriyor:
1. Halsizlik ve kronik yorgunluk: Günlük koşturmacanın getirdiği tatlı bir yorgunluktan bahsetmiyoruz. İltihap kaynaklı yorgunluk, uyusanız bile geçmeyen ve günlük en basit işleri yapmanızı bile engelleyecek kadar şiddetli olan bir bitkinlik halidir.
2. Eklem ağrısı ve sertliği: Yaş aldıkça eklemlerde aşınmaya bağlı kireçlenme ağrıları görülebilir. Ancak romatologlar, kireçlenmede eklem şişliğinin pek görülmediğini, iltihaplı artritte ise eklemlerin belirgin şekilde şiş, kızarık ve sıcak hissettirdiğini belirtiyor. Kireçlenme ağrıları dinlendikçe hafiflerken, iltihap kaynaklı ağrılar dinlendikçe kötüleşir; bu yüzden sabahları ciddi bir eklem sertliğiyle uyanıp gün boyu hareket ettikçe rahatlarsınız.
3. İstemsiz kilo değişimleri: Herhangi bir diyet yapmadığınız veya ilaç kullanmadığınız halde aniden ve istemsizce kilo kaybetmek sistemik iltihabın önemli bir işaretidir. Aynı şekilde, yine nedensiz bir şekilde kilo almak da iltihaplı bir sürece işaret edebilir.
4. Cilt problemleri: Geçmeyen cilt döküntüleri, sedef veya lupus gibi sistemik iltihabi hastalıkların ciltteki yansımaları olabilir. Birkaç haftadan uzun süren her türlü döküntüde doktora görünmek önem taşıyor.
5. Kalitesiz uyku: Uykusuzluk kronik ağrıları artırırken, kronik iltihap da uykuyu baltalar. İltihaplı eklem hastalıkları yaşayan kişiler, eklemlerindeki yoğun ağrı ve sertlik nedeniyle yatakta bir taraftan diğer tarafa dönerken bile uyanacak kadar acı çekebilirler.
6. Keyifsizlik ve isteksizlik: Kendinizi genel olarak mutsuz, motivasyonsuz veya depresif hissetmeniz her zaman psikolojik kaynaklı olmayabilir. İltihap proteinlerinin beyindeki nörotransmitter seviyelerini etkilemesi bu isteksizlik hissini doğrudan tetikleyebilir.
7. Sindirim ve bağırsak sorunları: İltihaplı bağırsak rahatsızlıkları iştahsızlık, nedensiz bulantı, kronik ishal veya dışkıda kan görülmesi gibi sinsi belirtilerle kendini gösterebilir.
8. Nedensiz ateş ve titreme: Yaşlandıkça vücudun ısı dengesini koruması zorlaşabilir ancak iki haftadan uzun süren, açıklanamayan hafif ateşler ve titreme nöbetleri kronik iltihaplanmanın sinsi birer uyarısıdır.
9. Odaklanma güçlüğü ve beyin sisi: İş yoğunluğuna bağladığınız o kafa karışıklığı, unutkanlık ve odaklanma güçlüğü, sinir sistemindeki iltihabi süreçlerin bir göstergesi olabilir.
İltihap seviyesini düşürmek için ne yapabiliriz?
Genetik yatkınlığın yanı sıra sigara kullanımı, yoğun stres, alkol, hareketsiz yaşam, fazla karın yağı ve işlenmiş gıdalardan zengin bir beslenme modeli vücuttaki iltihabı körükleyen en büyük risk faktörleridir.
Dr. Nneoma Oparaji, kaliteli uyku düzeni, stres yönetimi, tutarlı egzersizler, sağlıklı kiloyu korumak ve taze sebze, meyve ile tam tahıllardan zengin beslenmenin kronik iltihabı azaltmada kritik rol oynadığını belirtiyor. Uzmanlar ayrıca, eklem ağrıları yaşayan kişilerin derin squat gibi dizleri zorlayacak hareketlerden kaçınarak güvenli güç antrenmanlarına öncelik vermesini, beslenmede ise iltihap önleyici etkileri olan Akdeniz diyetini ve balık yağını değerlendirmesini öneriyor.
Kaynak: "9 Issues People Attribute To Aging That Are Actually Chronic Inflammation". Şuradan alındı: https://www.huffpost.com/entry/inflammation-signs-symptoms_l_6a79e4c1e4b0a6d70bb27f5f.
Vücudunuzda inflamasyon yapan bu yiyeceklerden kaçının!
Takıntılı davranışların sebebi beyindeki iltihaplanma olabilir
