Yaz-kış soğuk duşun sağlığa faydaları sıkça konuşulurken, zaman zaman gündeme gelen buz banyosu uygulamaları, konuyu bir adım öteye taşıyor. Oysa ki kadınların vücutlarının soğuğa erkeklerden çok farklı tepki veriyor. Tıp alanındaki bilimsel araştırmaların çoğu, erkekler üzerinde yapılan çalışmalardan geliyor. Peki, soğuğa maruz kalmak kadınlar için uygun mu? Kadınlar soğuktan neden daha çok etkilenir? Kadınların daha fazla üşüyen doğası için bilim ne söylüyor?
Kadınlar neden daha çok üşür?
Kadınların cildinde daha fazla soğuk reseptörü vardır, bu da bizi soğuğa daha duyarlı hale getirir ve daha çabuk titrememize neden olur. Kadınların kan damarları daha hızlı daralır, bu da ellerimizde ve ayaklarımızda daha çabuk ısınmamızı ve sinir sistemimizde daha fazla stres yaşamamıza neden olur.
Hormonal dalgalanmalar, örneğin adet döngüsünün luteal fazında olunması, soğuğa maruz kalmayı daha da stresli hale getirir, kortizolü yükseltir ve hormon dengesini bozabilir.
Kadınlar tiroid sorunlarına çok daha yatkındır ve soğuk suya dalmak tiroid ve böbreküstü bezlerini daha da strese sokarak, zaten hassas veya üşüyorsanız yorgunluğa ve hatta daha yavaş metabolizmaya yol açabilir.
Çin tıbbı şöyle der: Yang Qi'nizi Koruyun!
Geleneksel Çin tıbbına göre bedenimizin ısısı, enerjisi ve canlılığı “Yang Qi” ile ilişkilidir. Bu enerjinin kökü ise “Yaşam Kapısı” anlamına gelen Ming Men kavramıyla açıklanır. Ming Men, böbrek sistemiyle bağlantılı kabul edilir ve üreme gücü, libido, dayanıklılık ve genel yaşam enerjisinin temeli olarak görülür.
Bu bakış açısına göre soğuk, bedende dengeyi bozabilen bir etkendir. Özellikle bel, alt karın ve rahim bölgesinin soğuğa maruz kalması, “Yang” enerjisinin zayıflamasına yol açabilir. Çin tıbbında buna bazen “rahme soğuk girmesi” denir.
Bu durumun adet ağrıları, gecikmiş ya da pıhtılı regl, üşüme hissi, yorgunluk ve düşük enerji gibi belirtilerle ilişkili olabileceği belirtilir. Özellikle zaten sık üşüyen, elleri-ayakları soğuk olan ya da ağrılı regl yaşayan kişiler için soğuk suya ani maruziyetin önerilmediği ifade edilir.
İlginizi çekebilir: Yavaş yoga sevenler için Yin Yoga
Buz banyosu ve soğuk duş faydalı mı?
Son yıllarda buz banyoları ve soğuk duşlar “iyi yaşam” trendlerinin bir parçası haline geldi. Ancak Geleneksel Çin tıbbı perspektifine göre bu uygulamalar herkes için uygun değil. Özellikle adet döneminde, perimenopoz veya menopoz sürecinde olan kadınların alt beden bölgesini sıcak tutmasının daha dengeli bir yaklaşım olduğu vurgulanır.
Bu görüşler, modern klinik araştırmalardan çok klasik Çin tıbbı kuramına dayanır. Örneğin Huangdi Neijing gibi temel metinlerde soğuk faktörünün bedendeki “Yang” enerjisini zayıflatabileceği anlatılır. Ming Men kavramı ise Ming Hanedanlığı döneminde yaşayan hekim Zhang Jiebin tarafından ayrıntılandırılmıştır.
Kısacası, Çin tıbbı şunu söyler: Her trend herkes için uygun olmayabilir. Bu açıklamalar Geleneksel Çin Tıbbı’nın klasik kuramlarına dayansa ve modern biyomedikal araştırmalarla doğrulanmış sonuçlar olmasa da bedeni sıcak tutmanın neden iyi geldiğine dair bir nedenler ortaya koyduğu söylenebilir. ”Eğer zaten üşümeye yatkınsanız ya da regl döneminiz hassassa, bedeninizi dinlemek ve sıcak kalmaya özen göstermek iyi bir başlangıç olabilir.
Referanslar:
Huangdi Neijing (Sarı İmparator’un İç Hastalıkları Klasiği). Zhang Jiebin. “Jingyue Quanshu”, Giovanni Maciocia, The Foundations of Chinese Medicine, Giovanni Maciocia, Obstetrics and Gynecology in Chinese Medicine
Soğuk suda yüzmek menopoz belirtilerine iyi geliyor
