Tüp bebek sürecinden geçen hiç kimseyi şaşırtmayacak şekilde, yakın zamanda yapılan bir araştırma, doğurganlık tedavisinin gerçek bedelinin yalnızca finansal boyutla sınırlı olmadığını ortaya koydu. Çoğu kişinin hazırlıklı olmadığı bu süreç, yüksek maliyetlerin yanı sıra önemli ölçüde fiziksel ve duygusal yük de barındırıyor.
Eğer tüp bebek tedavisi görüyorsanız, bu süreç partneriniz ile ilişkinizi de önemli ölçüde etkileyebilir. Her tüp bebek yolculuğu bir ilişkiyi köklü biçimde değiştirebilir. Ancak yaşanan tüm zorluklara rağmen, bazı stratejiler kullanarak bu süreçten daha güçlü çıkmak da mümkündür.
Tüp bebek tedavisi çiftleri nasıl etkileyebilir?
Çalışmalarda öne çıkan ve en çok dikkat çeken bulgulardan bazıları şunlardır:
Katılımcıların neredeyse tamamı, tedavi sürecinde ruh sağlığıyla ilgili zorluklar yaşadıklarını da ifade etti. Yaşanan duygusal stres; sosyal etkileşimlerin kısıtlanması ve kariyer gelişiminin sekteye uğraması gibi sonuçlar doğurdu. Bu kadar kapsamlı etkiler göz önüne alındığında, doğurganlık sorunlarının ilişkiler üzerinde baskı yaratmasının ve bazı durumlarda ilişkileri sona erdirmesinin nedenlerini anlamak kolaydır.
Tüp bebek tedavisinde en çok merak edilenler
Finansal stres
Tüp bebek tedavisi yolculuğuna çıkan çiftler için finansal konular başlıca stres kaynaklarından biri olabilir. Psikoterapist Dr. Qu’Nesha Sawyer: "Partnerlerin finansal risk konusunda farklı rahatlık düzeyleri olabilir; biri ne gerekiyorsa harcamaya razıyken, diğeri maddi güvenlik konusunda endişe duyabilir. İlişkide taraflardan birinin diğerine kıyasla daha fazla yük üstlenmesi, zamanla bir ayrışmaya neden olabilir" ifadelerini kullandı.
Üreme endokrinoloğu Dr, Marcy Maguire’a göre, doğurganlık pencerelerindeki farklılık da kişinin ne kadar risk almaya istekli olduğunu etkileyebilir. Dr. Maguire: "Kadınların doğurganlık açısından fırsat penceresi erkeklere kıyasla daha dar olma eğiliminde olduğu için, bazı durumlarda kadınlar doğurganlık tedavisine bağlı maddi zorlukları göze almaya, erkek partnerlerinden daha istekli olabilir. Erkekler ise zaman baskısına daha az maruz kalabilir. Bu durum, doğurganlık tedavilerine başlamak için en uygun zaman konusunda anlaşmazlıklara yol açabilir" açıklamasında bulundu.
Duygusal yük
Tüp bebek tedavisinin finansal yükü başlı başına ilişkide gerilim yaratabilecek nitelikteyken, aile kurma sürecinde yaşanan yoğun duygular bu gerilimi daha da derinleştirebilir. Enjeksiyonlar ve tıbbi müdahaleler söz konusu olduğunda, çoğu zaman partnerlerden biri diğerine kıyasla daha fazla fiziksel yük üstlenir. Ancak çiftleri etkileyen tek unsur bu değildir; süreç boyunca alınması gereken çok sayıda karar da ilişkiyi zorlayabilir. Özellikle partnerlerin bu kararlar konusunda aynı noktada buluşamaması, aralarında belirgin bir ayrışmaya yol açabilir.
Dr. Maguire’a göre, tüp bebek sürecinde kullanılmayan embriyoların akıbeti ya da hormonal tedavilerin uygulanması gibi temel konular, çiftler arasında yaygın biçimde anlaşmazlığa neden olmaktadır. Ayrıca, çiftlerden birinin tüp bebek tedavisini bırakmaya hazır olduğu bir noktada diğerinin süreci sürdürmek istemesi, ilişkide kırgınlık ve duygusal gerilim birikmesine neden olabilmektedir.
Dr. Jenna Turocy: "Bir taraf birden fazla döngüden sonra duygusal ya da fiziksel olarak tükenmiş hissederken, diğeri hâlâ umuda tutunuyor olabilir. Bu ayrışma, ‘pes etmekle’ suçlamalar ya da bu süreçte yalnız kalındığı hissi gibi acı verici yanlış anlamalara yol açabilir" ifadelerini kullandı.
Öte yandan, sonraki adımların değerlendirilmesi süreci durumu daha da karmaşıklaştırabilir. Partnerler; evlat edinme, donör gametler ya da çocuksuz bir yaşam gibi seçeneklere ne ölçüde açık oldukları konusunda çoğu zaman farklı bakış açılarına sahiptir. Tüp bebek denemeleri başarısız oldukça, bu görüş ayrılıkları daha da belirgin hâle gelebilir.
Kısırlığın getirdiği çok sayıdaki zorlukla bireylerin başa çıkma biçimleri de sıkça bir başka önemli anlaşmazlık noktasıdır. Dr. Sawyer’a göre, “Partnerler tüp bebek sürecini farklı şekillerde işlediğinde, özellikle de taraflardan biri düşüncelerini ya da şüphelerini içine attığında, bu durum ilişkide ciddi bir gerilime yol açabilir.”
Tüp bebek tedavisi sürecinde birbirinizi desteklemek
Tüp bebek tedavileri çiftler için zorlayıcı olabilse de, uzmanlar bu zorlu sürecin birlikte nasıl aşılabileceğine dair öneriler paylaşıyor.
Sık ve açık iletişim kurun
Tüp bebek tedavileri sırasında olası anlaşmazlıklardan kaçınmanın en iyi yollarından biri, önemli konularda nerede durduğunuzu önceden konuşmaktır. Partnerlerin bu konuları detaylıca ele alması ve uzlaşma yolları bulması gerekir. Ayrıca süreç boyunca birbirinizle açık iletişim kurmak son derece önemlidir. Duyguları bastırmak yerine, kabul etmeye özen gösterin. Dr. Turocy’nin de vurguladığı gibi, doğurganlık sorunlarıyla başa çıkmanın 'doğru' tek bir yolu yoktur.
Birbirinizin yanında olun
Özellikle tıbbi işlemlerden geçen partneri desteklemek kritik öneme sahiptir. Bu süreçte partnerinize destek olmanın birçok yolu vardır. Bunlar arasında şunlar yer alır:
Dr. Maguire, “İğneleri, kan alımlarını, işlemleri, sürekli müdahaleleri ve tüm bu çabaların boşa gidebileceği korkusunu ortadan kaldıramasanız bile, partnerinizin size ihtiyacı var. Partneriniz için yapabileceğiniz en iyi şey, bu süreçte kendini yalnız yürüyormuş gibi hissetmemesini sağlamak" açıklamasında bulundu.
Ruh sağlığınıza özen gösterin
Dr. Sawyer, ilişkinin genel sağlığını koruyabilmek için tüp bebek süreci boyunca her iki partnerin de kendi ruhsal iyi oluşuna dikkat etmesi gerektiğini vurguluyor. Eğer zorlanıyorsanız, kesinlikle yalnız değilsiniz ve aile kurma sürecinde karşılaşılan zorlukların beraberinde getirdiği yoğun duygularla başa çıkmak için, profesyonel destek aramanın hiçbir utanç verici yanı yoktur.
Doğurganlık tedavilerinin ilişkileri temelden sınayıp dönüştürebildiği inkâr edilemez. Ancak bu her zaman kötü bir şey değildir. Uzmanlar, bu süreçten geçerken daha da güçlenen çiftlere de tanıklık ettiklerini belirtiyor.
Referanslar: Melissa Willets. “IVF Can Challenge Relationships—Here's How You Can Overcome It”. Şuradan alındı: https://www.parents.com/ivf-relationship-problems-what-to-do-11733965.
Tüp bebek tedavisi erken doğum riskini artırır mı?
Prof. Dr. Bahçeci: Tüp bebek tedavisi kaç kez denenmelidir?
