Kötü bir çocukluktan sonra nasıl iyi bir ebeveyn olunur?

Giriş: 24 Aralık 2025, Çarşamba 12:23

Güncelleme: 24 Aralık 2025, Çarşamba 12:23

Ebeveyn olmaya dair hayaller kurduğunuzda ya da ebeveyn olduğunuzda kendinize “Ben daha iyisini yapacağım” diye söz vermek ve öğrenilmiş yanlışları değiştirebilmek çocuğunuza sizin sahip olamadığınız şeyleri sunabilmenin güçlü bir yoludur. Doğduğunuz evde her şey yanlış olabilir, iyi bir anne ve baba figürüyle büyümemiş olabilirsiniz ancak bu sizin ebeveynliğinizi her zaman kötü etkilemek durumunda değil. Genel kanı, kuşaklar arası travmanın nesilden nesle aktarıldığı yönündedir. Ancak yaşanan her şeye ragmen iyi bir ebeveyn olmak mümkün.

Kötü ebeveynlerin bazı yaygın davranış kalıpları vardır. Bunlar arasında şunlar yer alır:

Bu ebeveynler için hiçbir şey yeterli değildir. Ne kadar başarılı olursanız olun, mutlaka daha fazlasını isterler. Duygularınızı anlatmaya çalıştığınızda dinlemezler ama sizi çok iyi tanıdıklarını iddia ederler.

Bu tür ortamlarda büyüyen çocuklar, uzun vadede fiziksel, psikolojik ve sosyal pek çok sorunla karşılaşabilir. Uzmanlara göre çocuklukta ihmal ve istismar şu sonuçlara yol açabilir:

Davranışsal çocuk doktoru Dr. Nerissa Bauer, bu deneyimlerin son derece yalnızlaştırıcı olduğunu ve çoğu kişinin yaşadıklarını paylaşmakta zorlandığını belirtmektedir.

ÇOCUKLU HAYAT

Ebeveynlerin yaptığı 9 büyük hata

Olumsuz çocukluk deneyimleri (ACE’ler), ebeveynlikte daha fazla zorluk yaşanmasına neden olabilir. CDC’ye göre ACE’ler; şiddet, ihmal, bağımlılık, ruhsal hastalıklar ve aile içi istikrarsızlık gibi deneyimleri kapsar. Bu deneyimler, kişinin ebeveyn olduktan sonra aşırı kontrolcü, aşırı izin verici ya da sürekli hata yapmaktan korkan bir tutum geliştirmesine yol açabilir.

İlk adım, kendi güçlü ve zayıf yönlerini dürüstçe değerlendirmektir.

Terapi, destek grupları veya güvenilir rol modeller bu süreçte çok değerlidir.

Şefkatli davranmak başta zor ve yapay hissettirebilir. Ancak her olumlu etkileşim, çocuğun duygusal dayanıklılığını artırır.

Kendi ebeveynlerinizle ilişkinizi, çocuklarınızın güvenliği ve ruh sağlığı doğrultusunda yeniden düzenlemek gerekebilir.

Çocuklar ebeveynlerinin mükemmel olmasını değil, denemeye devam etmesini ister.

İyi bir ebeveyne sahip olmak en kolay yoldur; ancak zor bir çocukluk, insanı daha bilinçli, daha empatik ve daha kararlı bir ebeveyn de yapabilir. Ben, kötü ebeveynliğin nelere yol açtığını gördüğüm için daha iyisini yapmaya kararlıyım. Geçmişiniz ne olursa olsun, çocuklarınız için güvenli, sevgi dolu ve istikrarlı bir ortam yaratmak mümkündür. İyileşme de tıpkı travma gibi nesiller boyunca aktarılabilir.

Jacquelyn Mitchard. “How to Be a Good Parent After a Bad Childhood” Şuradan alındı: https://www.parents.com/parenting/better-parenting/advice/how-to-be-a-good-parent-after-a-bad-childhood/ (09.06.2025).