Denizlerde av yasağının sona ermesiyle Karadeniz’e açılan balıkçıların ağlarına takılan palamut, hamsi ve mezgit gibi balıklar balıkçı tezgahlarını süslüyor. Türkiye Deniz Canlıları Müzesi Kurucusu ve balıkçı Kenan Balcı, sezonun oldukça bereketli başladığını belirterek, bu yıl vatandaşların bol ve ucuz balık tüketebileceğini söyledi. Balıkçıların uzun süren av yasağının ardından yeniden denize açılmasının büyük mutluluk oluşturduğunu ifade eden Balcı, "Balıkçılar çok mutlu. Özlediğimiz güne kavuştuk. 4,5 aylık aranın ardından balık sezonu açıldı. Balıkçılar denize açıldı. Ağlarımızı nereye atsak palamut, hamsi, sardalya çıkıyor. Bu sene halkımıza bol ve ucuz balık yedireceğiz" dedi.
Palamut balığının sağlığa faydaları nelerdir?
Prof. Dr. M. Emel Alphan palamut balığının faydaları hakkında bilgiler verdi.
Palamut balığı, özellikle Karadeniz, Marmara ve Akdeniz’de yaygın olarak bulunan bir deniz balığıdır. Hem lezzeti hem de besleyici özellikleri ile dikkat çeken palamut, sağlıklı bir diyetin önemli bir parçasıdır. Bu yazıda, palamut balığının besin değerleri ve sağlık faydaları detaylı bir şekilde ele alınmıştır.
Palamut balığının besin değeri
Palamut balığı, Omega-3 yağ asitleri, yüksek protein,ve zengin vitamin içeriği sayesinde kalp ve beyin sağlığını koruyan besleyici bir deniz ürünüdür. Palamut balığının yağ içeriği mevsimine göre değişmekle birlikte Ulusal Gıda Kompozisyon Veri Tabanı - TürKomp’tan alınan verilere göre palamudun yağ içeriğinin çipuradan 3 kat daha fazla olduğu belirlenmiştir. Bu yüzden EPA ve DHA miktarları daha fazladır. Omega-3, çipurada 128 mg/100 g iken, palamutta 1017mg/100 g’dır. Aynı zamanda yağ içeriğinin yüksek olması nedeniyle palamudun kalorisi (217 kal) çipuradan (131 kal) daha fazladır. Her iki balığın protein değerleri benzerdir fakat palamut iyot ve selenyum açısından diğer balıklardan çok daha zengindir. Palamut içerdiği diğer besin öğeleri açısından palamut dışındaki balıklardan çok farklı değildir. Bütün bu bilgiler ışığında palamudun yararları.
Kalp sağlığı: Omega-3 yağ asitleri sayesinde kalp ve damar sağlığını destekler, kolesterolü dengeler. Toplam kolesterol ve kötü kolesterolü (LDL) düşürürken, iyi kolesterol (HDL) düzeyini yükseltir. Kandaki trigliserit seviyelerini de düşürerek kan yağları profilini iyileştirir. Omega-3 Yağ asitleri (EPA ve DHA) hücre zarlarının yapısında yer alır. Vücutta anti-inflamatuar (iltihap giderici), anti-oksidan, anti-adipojenik (yağlanmayı önleyici) ve anti-aritmik etkiler gösterir. Palamudun A vitamini ve Selenyum açısından zengin olması antioksidan özelliğini arttırır.
Çocuklarda Omega-3 yağ asitleri büyüme ve gelişme üzerinde etkilidir. Bebeklikte bebeğin beyin hücrelerini ve retina gelişimini destekler. İnsan vücudundaki organlar arasında en yüksek yağ oranına sahip olan organ beyindir ve beynin yağ içeriğinin yarısını n-3 ile n-6 elzem yağ asitleri oluşturur. 0-3 yaş dönemi, insan hayatında beyin gelişiminin en hızlı ve en kritik olduğu evredir. Beyin gelişiminin yaklaşık %80-90’ı bu üç yıllık dönemde tamamlanır.
Beyin fonksiyonları: Hafızayı güçlendirir, odaklanma düzeyini artırır ve sinir hücrelerini sağlıklı tutar. Yetişkinlerde mental sağlığın idamesini destekler ve bilişsel performansı olumlu etkiler. Yaşlılarda bilişsel işlev bozuklukları, bunama (demans) ve Alzheimer hastalığı riskini belirgin şekilde düşürür. Konsantrasyon, bellek, dikkat ve davranış bozukluklarının önlenmesinde olumlu etkileri vardır.
Bağışıklık sistemi: İçerdiği zengin Vitamin A, Vitamin B12 ve selenyum gibi besin öğeleri ile vücut direncini artırır.
Kas ve kemik gelişimi: Yüksek protein oranı kas gelişimini desteklerken; fosfor, D ve A vitaminleri kemik ve diş yapısını güçlendirir. Balık, Omega-3'ün yanı sıra D vitamini ve A vitamini, fosfor ve protein gibi kemik sağlığı açısından önemli besin öğelerini de içerir. Ayrıca inflamasyonu baskılayıcı etkisi sayesinde romatoit artrit (eklem iltihabı) gelişimini yavaşlatır, astıma karşı koruyucu etki gösterir.
Omega-3 besin desteği şeklinde de alınabilir. Fakat unutulmamalıdır ki besinlerle alınan Omega-3 vücuda çok daha fazla yararlıdır. Palamudun bu yıl fazla olacağı haberleri ucuz olacağını da çağrıştırıyor. Halk sağlığı açısından çok önemli bir besinin ucuz olması insanların bol balık yemesi anlamına gelir.
Palamut balığı tüketiminde dikkat edilmesi gerekenler:
Tazelik: Tüm balıklarda olduğu gibi taze palamut balığı tercih edilmeli, bayat balık tüketiminden kesinlikle kaçınılmalıdır. Gözleri ve derisi parlak, solungaçları kırmızı olmalıdır.
Pişirme yöntemleri: Kızartma yerine, ızgara, fırın veya buğulama gibi pişirme yöntemleri tercih edilmelidir. Bu pişirme yöntemleri, sağlıklı yağların yararlı yapılarının korunmasını sağlar. Torik pahalı olduğu için palamudun tuzlaması da yapılabilir (Lakerda).
Alerji: Bazı bireyler balık alerjisi geliştirebilir. İlk defa denenecekse dikkatli olunmalıdır.
2026 Palamut fiyatları…
Palamut bolluğu tezgahtaki balık fiyatlarını da doğrudan etkiledi. Verilen bilgilere göre:
Ordu’nun Perşembe ilçesindeki balıkçı tezgahlarında büyüklüğüne göre tanesi 30 ila 100 lira arasında değişen fiyatlarla satılan palamut, vatandaşların en çok tercih ettiği balıklar arasında yer alıyor.
Sinop’ta palamudun tane fiyatının 75 liradan satıldığı biliniyor.
Samsun’un Yakakent ilçesinde ise tanesi 50 liradan satışa sunulan palamut bulunuyor.
Palamut balığı tarifleri...
Fırında palamut yapmak isteyenlere pratik bir tarif: Fırında palamut
Tencerede soslu bir palamut yemeği yapmayı düşünürseniz: Soslu palamut
Türk mutfağının baştan çıkarıcı tariflerinden biri: Palamut balığı pilakisi
Balığın faydasını artıracak 6 önemli öneri