Kurban Bayramında kimi zaman çocukların yaşayabileceği duygusal tepkiler göz ardı ediliyor. Çocuklar kurbanlıklarla kısa süre içinde duygusal bir bağ kuruyorlar. Bayram için alınan kurbanlık eve getirildiğinde, birkaç gün sonra sevimli dostunun kesileceğini düşünemeyen çocuklar artık bir hayvanları olduğunu düşünerek mutlu oluyorlar.
Ölme ve öldürme bilincine sahip olmayan çocuklar için kurban kesimi son derece travmatik olabiliyor. Reem Nöropsikiyatri Merkezi’nden Nörolog Dr. Mehmet Yavuz, Kurban Bayramının çocuklar için travmaya dönüşmemesi için neler yapılması gerektiği konusunda ebeveynleri uyarıyor.
Kurban kesim sürecinin çocuklar üzerindeki etkisi
Çocuklar kaç yaşında olurlarsa olsunlar soyut düşünme kavramları gelişmediği için kurban kesimini dini bir görev olarak algılayamazlar. Küçük çocukların hayvanlara olan sevgisini göz önünde alırsak dini anlamı ne olursa olsun, bu durum onlar için bir canlının öldürülmesi anlamına geliyor. Hayvanın gözlerinin ve ayaklarının bağlanarak çaresiz bırakılması, çocuklarda genellikle duygusal çöküntüye neden oluyor. Özellikle çok küçük yaştaki çocuklara bir hayvanın kesilerek öldürülmesini açıklamanız pek de mümkün olmuyor. Onların böyle bir sahneye şahit olmaları psikolojik sorunlara davetiye çıkarıyor. Bir hayvanın öldürülmesine izin verildiğini anlayan çocuk ailesini suçlayıp, düşmanca tavırlar sergileyebilir. Yaşanan şok sonrasında alt ıslatma, gece kabusları, uyku düzeninde bozulmalar, et yemeği reddetmek gibi psikolojik problemler baş gösterebiliyor.
Çocuğun travma yaşamaması için nelere dikkat edilmeli
Kurban Bayramının ne anlama geldiğini çocuğa bir hikaye ile anlayabileceği bir dille açıklayabilirsiniz. Ancak yaşı çok küçük ise anlatmamakta fayda var. Kurban bayramı öncesi ve esnasında hem yazılı hem de görsel medyada kurban kesimine dair rahatsız edici haberler yayınlanmaktadır. Bu nedenle çocuklara haber bültenlerini seyrettirmeyin. Çocuklarınızın yanında kurban kesimi ile ilgi ayrıntılı konuşmalar başlarsa konuşmalara şahit olmaması için çocuğunuzu hemen o ortamdan uzaklaştırın.
Kurbanlık hayvanlar ile çocuklar arasında duygusal bir bağ oluşmaması için kurbanlığı önceden satın alıp evcil bir hayvan gibi bahçede beslemeyin. Hayvanla sevgi bağı kuran çocuk hayvanın kesildiğine şahit olmasa da yok olduğunu gördüğünde üzüntü duyacaktır. Çocuklara hiçbir şekilde kurban kesim sürecini izlettirmeyin. Bayramın ilk günü kurban kesimlerinin yapıldığı gün çocuğunuzu sokaklarda yalnız bırakmayın. Kurban kesim merkezleri olsa dahi hala sokak aralarında, evlerin bahçelerinde kurban kesimine şahit oluyoruz. Halkımız tarafından da uygulanan kurban kanının çocuğun alnına sürülmesinden kati suretle kaçınılmalıdır.
Alınan tüm önlemlere rağmen çocuk kurban kesimi işlemine tanık olduysa böyle bir sahne çocuk için travma sebebi olabilir. Öncelikle çocukla iletişim kurmalı bu durumdan ne kadar etkilendiğini anlamaya çalışmalısınız. Eğer çocuğun uyku düzeninde gözle görülür değişiklikler varsa, kabuslar görerek uyanıyorsa, içine kapanmaya başladıysa ya da et yemek istemiyorsa vakit kaybetmeden yaşadığı duygusal travma konusunda bir uzmana başvurulmalıdır.
