Güneş bize yaşam veren ışığını sunsa da, tüm gezegenlerin toplamından katbekat büyük, kavurucu bir nükleer küredir ve canlıları genlerde mutasyonlara yol açabilen radyasyona maruz bırakır. Bu nedenle, cilt kanseri gibi hastalıklardan korunmak için elimizden geleni yapmak büyük önem taşıyor.
Bunu sağlamak için Bemotrizinol (BEMT), bugüne kadarki en iyi araçlardan biri olabilir. BEMT, ABD Gıda ve İlaç Dairesi’nin (FDA) yaklaşık 30 yıl içinde onayladığı ilk yeni güneş koruyucu bileşen olma özelliğini taşıyor. Ancak BEMT aslında yeni bir madde değil. 1990’ların sonlarında İsviçreli kimyagerler tarafından geliştirilen BEMT, 2000 yılında Avrupa Birliği’nde (AB) kullanılmaya başlandı. Uzun süren bekleyişin sonuna gelindi. Dermatolog Susan Swetter’ın ifadesiyle, “oyunun kurallarını değiştirecek” ve “mevcut en iyi geniş spektrumlu ultraviyole radyasyon filtresi” olan bir ürünü satın alabilecek.
Güneş kremi nasıl seçilir?
Güneşten korunurken hangi kremi seçmeli?
Üstelik BEMT, güneş ışınlarının en zor kontrol edilen türlerinden birine karşı koruma sağlayacak. Güneş, dalga boyları ve atmosferi, ardından da cildi geçme yetenekleri bakımından farklılık gösteren üç tür UV radyasyonu üretir. En kısa dalga boyuna ve en yüksek enerjiye sahip olan UVC radyasyonu, neyse ki ozon tabakamız tarafından engelleniyor. Buna karşılık UVA ve UVB ışınları yeryüzüne ulaşıyor ve cilt hücrelerimizi etkiliyor. Bu ışınlar, plaj tutkunlarının sevdiği bronzluğu oluşturan melanin üretimini tetikliyor. Ancak aynı zamanda kırışıklıklara, ciltte sarkmaya ve cilt kanserine de yol açabiliyor.
Güneş kremleri geniş spektrumlu koruma sunduğunu belirtse de bazı ülkelerdeki ürünler tüm UVA ışınlarını engelleyemiyor. Daha uzun dalga boylarına sahip oldukları için cilde daha derin nüfuz edebilen UVA ışınlarının yaklaşık 370 ile 400 nanometre arasındaki bölümü bugüne kadar küçük bir açık kapı bırakıyordu.
BEMT ise bu açığı kapatmaya yardımcı oluyor. Bir metrenin milyarda 30’u kadar küçük bir dalga boyu aralığı önemsiz gibi görünebilir. Ancak bu aralığın da engellenebilmesi, radyasyonun neden olduğu sayısız genetik mutasyonun önlenmesine katkı sağlayabilir. BEMT’nin bir diğer önemli avantajı ise insanların güneş kremi kullanmasını zorlaştıran bazı rahatsızlıkları ortadan kaldırması. Dermatolog Zakia Rahman: "Eğer güneş kremi kıyafetlerinizi lekeliyor, ciltte beyaz bir tabaka bırakıyor ya da yağlı bir his oluşturuyorsa çoğu insan onu kullanmak istemez. Kullanımın önündeki engelleri azaltmanız gerekir. Bemotrizinol bunu sağlıyor" açıklamasında bulundu.
BEMT, büyük bir molekül olduğu için vücut tarafından kolayca emilmiyor. Cilt üzerinde kalan BEMT’nin daha güvenli olması ve zararlı UV ışınlarını, plaj havlusunun üzerinde güneşlenirken, vücuttan uzaklaşan ısıya dönüştürmesi bekleniyor. Ayrıca BEMT ışığa karşı daha dayanıklı. Bu nedenle etkisinin 6 ila 8 saat sürebileceği belirtiliyor.
Uzmanlar, avobenzon gibi diğer bazı bileşenlerin güneşe yalnızca 30 dakika maruz kaldıktan sonra parçalanmaya başlayabildiğine dikkat çekiyor. Buna rağmen kendisi BEMT içeren güneş kremlerinin de iki saatte bir yenilenmesini öneriyor. BEMT, daha güçlü olduğu için daha az bileşen içeren, daha sade güneş koruyucu formüllerin geliştirilmesine de olanak sağlayabilir. Daha az yardımcı bileşen kullanılması, ürünlerin daha az yağlı olmasını sağlayabilir. Böylece piknik sonrasında tereyağı sürülmüş ıstakoz gibi görünmek veya hissetmek zorunda kalmayabiliriz.
BEMT’nin çevre açısından da daha nötr bir seçenek olabileceği düşünülüyor. Bazı güneş kremlerinin mercan resiflerini beyazlattığı ve hayvanlarda ve insanlarda hormon sisteminin işleyişini bozabileceğine ilişkin endişeler bulunduğu biliniyor. Bu nedenle bazı güneş koruyucu bileşenler ülkelerde yasaklandı.
Üstelik BEMT’nin 6 aylıktan büyük çocuklar için güvenli olduğu kabul ediliyor. Güneş kremini ve güneşten korunmaya yönelik diğer önlemleri yaşamın ilk 18 yılında düzenli olarak kullanmaya başlarsak, yetişkinlikte cilt kanseri oranlarını yaklaşık yüzde 80 oranında azaltabiliriz. Erken yaşta başlamak çok önemli olacak. Bemotrizinolün FDA tarafından yakın zamanda onaylanması bu nedenle oldukça heyecan verici.
Kaynak: IyIvan Farkas. "'Game-Changing' New Sunscreen Ingredient Blocks One of The Most Elusive Types of Solar Radiation". Şuradan alındı: https://www.sciencealert.com/everything-you-need-to-know-about-the-game-changing-new-sunscreen-approved-by-the-fda.
Güneş kremi hangi sırada kullanılır?
Çocuk ve yetişkin güneş kremi arasındaki fark nedir?
