Yeni bir şeye başlarken aynı anda geride bıraktığımız bir şey de vardır. Bu yüzden bazı insanlar, kötü bir şey olmamış olsa bile kutlanan anlarda bile keder hissedebilirler. Yas anlamlı bir şey sona erdiğinde ortaya çıkar. Özellikle sevilen birinin ölümünden sonra yaşanan yasla ilgili araştırmalarla karşılaştırıldığında, bu yas anları hakkında çok fazla bilimsel araştırma bulunmamaktadır ancak bu, bunların fark edilmesi ve bunlara hazırlıklı olunmasının önemli olmadığı anlamına gelmez. Yasın beklenmedik diğer alanlarını ve bu yaşam geçişlerinde yas tutarken nasıl başa çıkacağınızı anlatan bir içerik hazırladık. İşte yas tutmanıza neden olabilecek 5 beklenmedik sebep ve onlarla başa çıkma yöntemler...
1- Ebeveynlik
Ebeveyn olduğunuzda hayat tamamen değişir ve eski kimliğinizi zaman zaman özlediğinizi fark edebilirsiniz. Önümüzde dört gözle bekleyeceğimiz çok şey var ama aynı zamanda vazgeçmemiz gereken çok şey de var ve bunlara uyku, yalnız kalma zamanı, eşinizle kaliteli zaman geçirme ve arkadaşlarınızla geçirilen zaman da dahil. Ailenize ikinci veya üçüncü bir çocuk eklendiğinde de bu üzüntü ortaya çıkabilir. Eski aile dinamiklerine duyulan özlem veya üzüntü yaşanabilir. Ayrıca, eğer kendi ebeveynlerinizden birinin ölümünü yaşadıysanız ebeveyn olmak onları özleme duygusunu yeniden canlandırabilir.
Ebeveynlik yası ile nasıl başa çıkılır?
Öncelikle kederinizi adlandırarak başlayın. "Eski hayatımı özlüyorum" demek, çocuğunuzu veya çocuklarınızı sevmediğiniz anlamına gelmez. Ebeveyn olduktan sonra karmaşık duyguların yaygın olduğunu kendinize hatırlatın: Yeni annelerin %80'e kadarı doğum sonrası dönemde üzüntü ve diğer ruh hali dalgalanmaları yaşar. Eski kimliğinizi yeniden canlandırmanın yollarını da bulun. Önceki hayatınıza bağlı hissetmenizi sağlayan, enerjinizi yeniden artıran şeylere tutunun.
Ebeveynlik sorumlulukları nelerdir?
2- Evlilik
Evlenmekten heyecan duyuyor olsanız bile bekar kimliğinizin yasını tutabilirsiniz. Bağımsızlığınızın, kendi halinize kalabilmenizin, tamamen kendi seçimleriniz etrafında şekillenen hayatınızın yasını tutuyor olabilirsiniz. Öncelikleriniz değiştikçe, bekar arkadaşlarınızla geçirdiğiniz zamana, eşinizle birlikte yaşamaya başlıyorsanız evinize, isminizi değiştiriyorsanız isminize veya ailenizin geleneklerine de yas tutuyor olabilirsiniz.
Nasıl başa çıkarız?
Yasını tuttuğunuz kimliğinizin bir parçasını onurlandırmanın yollarını bulun, örneğin yalnız başınıza yaptığınız hobilerinizden birini sürdürün veya arkadaşlarınızla düzenli buluşmalar planlayın diyor. Eğer "Bir hata mı yaptım? Yanlış kişiyle mi ilişki kurdum?" gibi düşüncelerle gerçekten boğuşuyorsanız, bir uzmanla konuşun çünkü uzmanlar, bu duyguların daha da derinleşmeden önce üstesinden gelmenize yardımcı olabilirler.
3- Mezuniyet
Mezuniyetten sonra tanımlanmış rollerin kaybolması bazı kişilerde üzüntüye neden olabilir. Uzun yıllar boyunca günleriniz belirli bir düzene sahip oluyor, tanıdık insanlarla çevrili oluyorsunuz ve yerleşik bir yön duygusu oluşuyor, sonra birdenbire her şey bitiyor. Gelecek konusunda heyecan duyan birçok insan için bu üzüntü beklenmedik bir durum.
Nasıl başa çıkarız?
Eğer kaybettiğiniz belirli ilişkiler varsa, onlarla bağlantıda kalmanın yollarını düşünün. Artık yanınızda olmayan biriyle ilgili yas duygularıyla başa çıkmak için mezun olduğunuzu ve onların çok gurur duyacaklarını anlatan bir mektup yazmayı deneyin. Ardından, sevdiğiniz kişiden kendinize bir mektup yazın, ne söyleyebileceklerini ve nasıl hissedebileceklerini hayal edin.
Yas süreci ile ilgili bilinmeyenler
4- İş değişikliği
İşten çıkarılmak genellikle beklenen bir üzüntü anıdır. Ancak beklenmedik bir üzüntü, pozisyon değiştirmeyi seçtiğinizde de ortaya çıkabilir. Yeni bir profesyonel fırsat konusunda heyecanlı olsanız bile, önceki rolünüzden gelen kimliği ve topluluğu kaybetmenin üzüntüsünü hissedebilirsiniz. Araştırmalar, kariyer geçişlerinin bu ve diğer belirsizliklerinin stres , kaygı , belirsizlik , pişmanlık, umut, heyecan, yenilenmiş enerji ve hatta mutluluk gibi çeşitli duyguları tetikleyebileceğini gösteriyor. Ancak bu tür beklenmedik bir üzüntüyle nasıl başa çıktığınız, yeni rolünüzde ne kadar başarılı olacağınızı etkileyebilir.
Nasıl başa çıkarız?
Bu duyguların varlığını öz şefkatle kabul etmeye çalışın. Duyguları uzaklaştırmaya çalışmak yerine, var olmalarına izin verin. Eğer bazı iş arkadaşlarınızla ilişkilerinizde bir kopma yaşıyorsanız, iletişimde kalmanın yollarını bulun. Yeni ilişkiler kurmaya da özen gösterin. Araştırmalara göre, işler arasında en başarılı geçişi yapan kişiler, mevcut ve geçmiş iş ilişkilerine yaslanırken gelecekteki ağ kurma fırsatlarına da odaklananlardır.
5- Doğum günleri
Doğum gününüz yaklaştığında üzgün hissetmenin çeşitli isimleri vardır: doğum günü hüznü veya doğum günü depresyonu... Doğum günlerinin genellikle kutlama havasında geçmesi beklenir, ancak aynı zamanda zamanın geçişini de çok gerçek bir şekilde hatırlatır ve bu da ürkütücü olabilir. Doğum günleri genellikle vefat eden sevdiklerinizle ilgili üzüntüyü de beraberinde getirir çünkü o anı sizinle paylaşamayacak olanları düşünürsünüz. Araştırmalara göre doğum gününüzde veya hatta sonrasında, gecikmiş yas yıldönümü tepkisi olarak adlandırılan bir süreçte, hafif bir üzüntü veya daha derin bir acı yaşayabilirsiniz.
Doğum günü üzüntüsü ile nasıl başa çıkarız?
Doğum gününüzde sadece mutlu hissetme baskısından kurtulun ve hem neşenin hem de üzüntünün var olmasına izin verin. Gençliğinizdeki halinize bir mektup yazmanızı, son dönüm noktasında kim olduğunuzu, o zamandan beri neler başardığınızı, neler başaramadığınızı ve önceliklerinizin nasıl değiştiğini belirtmeniz de size iyi gelebilir. Yaşadığınız deneyime gerçekten uygun gelen bir şekilde günü kutlamanın bir yolunu bulun. Büyük partiler anlamsız geliyorsa, yapmayın.
Referanslar
Sarah Klein. "5 Unexpected Reasons You Feel Grief (and What to Do About It)". Şuradan alındı: https://www.everydayhealth.com/emotional-health/unexpected-reasons-you-feel-grief/(18.08.2026).
Yas nasıl yaşanır?
