Evde işler anneler olmadan yürümezmiş gibi hisseden tek kişi siz değilsiniz. Yeni bir araştırmaya göre annelerin %59’u, kendileri evde olmadığında düzenin bir gün içinde ya da daha kısa sürede tamamen aksayacağını söylüyor. Daha da dikkat çekici olan ise, ortalama 'çöküş süresinin' yalnızca iki gün olması.
Bu veriler, 2 bin anneyle yapılan “2026 Annelik Durumu” araştırmasından geliyor. Aslında rakamlar, pek çok annenin zaten çok iyi bildiği bir gerçeği ortaya koyuyor. Anneler yalnızca ev işlerinin büyük kısmını üstlenmiyor (araştırmaya göre haftada yaklaşık 20 saat), aynı zamanda günlük hayatın görünmez organizasyonunu da yürütüyor. Araştırmaya göre annelerin %53’ü evdeki herkesin programını ve sorumluluklarını takip eden kişi olduğunu söylüyor. %49’u yapılması gerekenleri sürekli hatırlatan taraf olduğunu belirtirken, %41’i ise işlerin gerçekten tamamlandığından emin olmak için sürekli tekrar yapmak ve peşinden koşmak zorunda kaldığını ifade ediyor. Ev hayatının "işletim sisteminin" hâlâ büyük ölçüde tek bir kişiye bağımlı olduğuna işaret ediyor.
Rapor; annelerin ciddi bir görünür ev işi yükü taşıdığını, haftanın önemli bir kısmını "hayatta kalma modunda" geçirdiğini, dinlenme ve kendilerine gelme zamanlarından sık sık ödün verdiklerini ortaya koyuyor. Veriler, annelerin sadece daha fazla takdir edilmek istemediğini; daha fazla paylaşılan sorumluluk, daha fazla dinlenme, daha az hatırlatma, daha iyi bir iletişim ve daha iyi bir iş takibi talep ettiğini ortaya koyuyor.
Ana bulgu oldukça net: Birçok ailenin karşı karşıya olduğu zorluk, sadece bir evi çekip çevirmek için yapılması gereken işlerin miktarı değil; bu işlerin ve özellikle de arkasındaki zihinsel koordinasyon yükünün ne kadar adaletsiz dağıldığıdır.
Annelerin %47'si ikinci doğumdan sonra toparlanamıyor!
Öne çıkan bulgular
1. Ev düzeni anneye bağlı
Annelerin %59'u, kendileri olmadığında ev düzeninin bir gün veya daha kısa bir sürede aksayacağını söylüyor. Bildirilen ortalama sistem çökme süresi ise 2,1 gün.
2. Ev işleri birikiyor
Anneler, haftada yaklaşık 20 saatlerini ev işlerine ayırdıklarını belirtiyor. Büyük bir çoğunluk evde; temizlikçi, aşçı, rehber öğretmen, etkinlik planlayıcısı ve şoför gibi roller üstlendiğini ifade ediyor.
3. "Hayatta kalma modu" yaygın bir durum
Anneler, haftanın ortalama %45,9'unu "hayatta kalma modunda" (stresli, kaygılı veya ucu ucuna yetişerek o an yapılması gereken her şeyi yapmaya çalışmak) geçirdiklerini söylüyor. Yaklaşık üçte ikisi (%64), geceleri 6 saat veya daha az uyuyor. Neredeyse yarısı (%47) ise günde sadece 1 saat veya daha az tam anlamıyla dinlenebiliyor.
4. Koordinasyon, işin gizli katmanı
Annelerin yarısından fazlası (%53), tüm ailenin programlarını ve taahhütlerini takip ettiğini belirtiyor. Yaklaşık yarısı (%49), aile üyelerine görevlerini ve sorumluluklarını hatırlatıyor. On anneden dördü (%41) ise işlerin yapıldığından emin olmak için talimatları tekrarlıyor veya süreci takip ediyor.
5. İş takibinin duygusal bir bedeli var
Bu koordinasyon katmanından sorumlu olan anneler arasında; %30'u bu durumun kendilerini stresli veya kaygılı hissettirdiğini, %30'u bunalmış hissettiğini, %29'u zihnen tükenmiş olduğunu, %29'u her şeyi ayakta tutan tek kişinin kendisi olduğunu hissettiğini ve %27'si zihnini tamamen boşaltamadığını (kapatamadığını) söylüyor.
6. Rahatlamanın yolu sorumluluğu paylaşmaktan geçiyor
Günlük zihinsel yüklerini neyin azaltacağı sorulduğunda anneler en çok; aile üyelerinden daha fazla yardım almayı (%34), dinlenmek ve enerji toplamak için daha fazla zaman bulmayı (%33), başkalarına hatırlatmak zorunda kalmamayı (%29) ve ev içindeki iletişimin daha iyi olmasını (%26) işaret ediyor.
7. İş ve özel yaşamın birbirine karışması gerçektir
Tam zamanlı çalışan annelerin %68'i, aile hayatından kaynaklanan tükenmişlik veya yorgunluğun iş kalitelerini en azından bazen olumsuz etkilediğini söylüyor. Aynı zamanda %66'sı, işteki tükenmişlik veya yorgunluğun aile hayatını ya da sorumluluklarını en azından bazen olumsuz etkilediğini belirtiyor. Baskı tek yönlü değil; iş eve, ev ise işe taşınıyor.
Bu bulgular aileler için ne anlama geliyor?
Anneler evde birçok görünür işi yapıyorlar. Aynı zamanda ev halkının işleyişine yardımcı olan daha az görünür bir koordinasyon katmanını da taşıyorlar: Hatırlamak, hatırlatmak, takip etmek, peşini bırakmamak ve bir sonraki adımda neye ihtiyaç duyulacağını fark etmek. Birçok anne için bu iş her hafta ciddi bir zaman alıyor. Ayrıca stres, bunalma, zihinsel tükenme ve her şeyi ayakta tutan tek kişinin kendisi olduğu hissi gibi duygusal bedelleri de beraberinde getiriyor. Modern anneliğin hikayesi sadece annelerin yoğun olması değil, aile hayatının çok büyük bir kısmının hâlâ tek bir kişinin hafızasına ve takibine bağımlı olmasıdır.
Bu durum önemlidir çünkü tek bir kişinin dikkatine göre inşa edilen sistemler kırılgandır. Bu sistemler, yükü taşıyan kişi için yorucudur ve ailenin geri kalanının istikrarlı bir şekilde sorumluluk paylaşmasını zorlaştırır.
Anket, ailelerin sadece bir kişinin daha çok çalışmasına değil; işi paylaşmak için daha net sistemlere ihtiyaç duyduğunu gösteriyor. Bu da sorumlulukları görünür kılmak, iş takibini dağıtmak, çocukların katılımını sağlamak, iletişimi geliştirmek ve bir ebeveynin sürekli herkese bir şeyleri hatırlatma ihtiyacını azaltmak anlamına gelir.
Aileler neler yapabilir?
Amaç, aileleri daha üretken kılmak değil; aile hayatının daha hafif, daha net ve daha paylaşımcı hissettirmesini sağlamaktır. Aile olmak eğlencelidir; bir aileyi çekip çevirmek bir angarya gibi hissettirmemelidir. Ailelerin yükü paylaşabilmesi için öncelikle o yükün adının net bir şekilde konulması gerekir.
Kaynak: Sari Hitchins. "59% of Moms Say Their Household Would Break Down Without Them, and I Feel Seen". Şuradan alındı: https://www.parents.com/moms-say-household-would-collapse-without-them-11976474.
Annelerin ruh sağlığı neden kötüye gidiyor?
Annelik aylık kazancı etkiliyor
