HTHAYAT
BİRKAÇ KELİME YAZARAK SİZE YARDIMCI OLABİLİRİZ
Yalnızlık: Cinsiyete göre farklılaşan bir deneyim
Giriş: 19 Kasım 2026, Perşembe 12:19
Güncelleme: 19 Kasım 2026, Perşembe 12:19

Dünya genelinde bir yalnızlık krizi yaşıyoruz. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) de yalnızlığı bir halk sağlığı önceliği olarak tanımlıyor. Oysa yalnızlık, kadınları da en az erkekler kadar etkileyen ancak yeterince konuşulmayan bir sorun. Verilere göre, dünya genelinde 'erkek yalnızlığı' aramaları 2023 yılının ortalarında aniden yükseldi ve o tarihten bu yana sık sık artış gösterdi. 'Kadın yalnızlığı' aramalarına yönelik ilgi ise oldukça sınırlı kaldı.

Araştırmacı ve DSÖ danışmanı Michelle Lim, yalnızlık üzerine çalıştığını söylediğinde insanların kendisine “Erkeklerin yalnızlığı üzerine mi çalışıyorsunuz?” diye sorduğunu anlatıyor. “Ben de ‘Hayır, hayır… Herkesin yaşadığı yalnızlık üzerine çalışıyorum’ demek zorunda kalıyorum” diyor.

Kadınların ve kız çocuklarının bu konuda daha az gündeme gelmesi, onların yalnızlık sorunu ile daha az karşılaştıkları veya bu süreci daha kolay atlattıkları şeklinde yanlış bir izlenim yaratabilir. Oysa araştırmalar, yalnızlığın görülme sıklığının cinsiyetler arasında benzer olduğunu ortaya koyuyor. Aslında aralarında belirgin bir fark yok. Her iki cinsiyet de eşit ölçüde yalnızlık yaşıyor. Erkeklerin ve kadınların yalnızlık düzeylerini karşılaştıran araştırmalar farklı sonuçlar ortaya koysa da bu farklılıklar istatistiksel açıdan anlamlı değil.

Yalnızlık nedir?

Peki neden erkeklerin bu konuda özellikle ya da diğerlerinden daha fazla zorlandığına inanıyoruz? Kadınların yaşadığı bir 'yalnızlık salgını'ndan neden söz etmiyoruz? Lim’e göre bunun nedenlerinden biri, yalnızlığın ne olduğuna ilişkin yaygın yanlış anlaşılmalar.

Yalnızlık, kişinin sosyal ilişkilerinin niteliği, sayısı ya da her ikisi bakımından bir eksiklik hissetmesi olarak tanımlanıyor. Yalnızlıkla sıklıkla karıştırılan sosyal izolasyon ise daha nesnel bir kavram. Kişinin sosyal bağlantılarının bulunmamasını ya da sınırlı olmasını ifade ediyor. Veriler, erkeklerin kadınlara kıyasla sosyal açıdan daha izole olduğunu, yani konuşabilecekleri daha az insan bulunduğunu gösteriyor. Erkeklerin duygusal yakınlık ve iç dünyalarını paylaşmaktan ziyade fiziksel olarak bir arada bulunmaya, yan yana vakit geçirmeye daha fazla önem vermesi de onların daha yalnız olduğu varsayımını güçlendiriyor.

Ancak kişi kurduğu ilişkilerden memnunsa bu durum mutlaka yalnız olduğu anlamına gelmiyor. Kadınlar ise genellikle daha fazla sosyal bağlantıya sahip. Buna karşın ilişkilerinin içinde bile kendilerini yalnız hissedebiliyorlar. Bu durum kişiler arası kararsızlık ya da çatışmalardan kaynaklanabileceği gibi kişinin kendi deneyimleri içinde yalnız ve anlaşılmamış hissetmesinden de doğabiliyor.

Kadınların görünmeyen yalnızlığı: Bakım yükü ve eşitsizlik

Kadınların erkeklere kıyasla bakım sorumluluklarını daha fazla üstlenmesi, ortalama olarak daha düşük gelir elde etmesi, ekonomik açıdan daha güvencesiz olması ve işten çıkarılma ya da boşanma gibi olumsuz yaşam olaylarına karşı daha savunmasız olması, yalnızlık riskini artıran etkenler arasında yer alıyor.

Birçok açıdan kadınlar sosyal anlamda daha dezavantajlı durumda. Bunun da insanları yalnızlığa daha yatkın hale getirdiğini biliyoruz. Bu aynı zamanda bir eşitlik meselesi. Bu durum, Covid-19 pandemisinin ilk dönemlerinde daha belirgin hale geldi. Yalnızlık akademik araştırmalarda ve medyada daha fazla gündeme gelmeye başladığında hem erkekler hem de kadınlar kendilerini daha yalnız hissettiklerini bildirdi. Ancak kadınlar arasındaki artış çok daha fazlaydı. Uzmanlar bu durumu, kadınların çocukların eğitimini takip etmek gibi sorumluluklarının ve iş yüklerinin artmasına bağladı.

Psikoloji profesörü Manuela Barreto’ya göre ev işleri ve bakım sorumluluklarına daha fazla zaman ayırmak, kadınların sosyal ilişkilerine yatırım yapabilecekleri zamanı ve enerjiyi azaltıyor. Bunun yanı sıra bütün bu sorumlulukların yükünü tek başına taşımanın yarattığı ek bir yalnızlık duygusu da söz konusu. Bu, cinsiyete göre şekillenen bir deneyimdir.

Araştırmalar, ebeveyn olmak gibi önemli yaşam değişikliklerinin yalnızlık hissini artırabildiğini gösteriyor. Ancak bu duyguyu tetikleyen nedenler, kadınlar ve erkekler için farklı olabiliyor. Bunun temelinde de iki cinsiyetin farklı beklentileri ve deneyimleri yatıyor. Örneğin Barreto, çocukların büyüyerek evden ayrılmasının kadınları erkeklere kıyasla daha fazla etkileyebileceğini düşünüyor. Çünkü anneliğin kadınların hayatındaki yerinin, babalığın erkeklerin hayatındaki yerinden çok daha merkezi olması bekleniyor ya da bu durum gerçekte böyle yaşanıyor. Adet sağlığı da kadınların yalnızlık deneyiminde önemli rol oynayan ancak sıklıkla göz ardı edilen bir başka etken. Japonya’da 2022 yılında yapılan bir araştırma, ergenlik çağındaki kız çocuklarında yalnızlık ile şiddetli adet öncesi sendromu belirtileri arasında ilişki bulunduğunu ortaya koydu.

Barreto, düzenli olarak yaşanan ağrıların çok somut bir şekilde yalnızlığa neden olabileceğine dikkat çekiyor. Bu ağrılar, kadınların sosyal ortamlarda bulunmasını, başkalarıyla vakit geçirmesini, hatta günlük hayatın içinde aktif biçimde yer almasını engelleyebiliyor. Endometriozis gibi hastalıklarla yaşamak da yalnızlaştırıcı bir deneyim olarak tanımlanıyor. Bu durum, hastalığın toplumda ve hatta sağlık sistemi içinde yeterince anlaşılmamasıyla daha da ağırlaşabiliyor.

News Image
GÜNCEL

Çok bağlantı az temas: Modern zamanda yalnız yaşamak

Toplumsal beklentiler kadınları ve erkekleri farklı şekillerde yalnızlaştırıyor

Yalnızlık, kendimizi başkalarıyla kıyaslamaktan ve toplumun beklediği ya da kabul ettiği yaşam yolundan saptığımızı düşünmekten de kaynaklanabiliyor. Bu beklentiler de çoğu zaman cinsiyete göre şekilleniyor. Yalnızlık, kadınlar için yalnızca sosyal çevreden uzak kalmakla sınırlı değil; toplumsal beklentiler ve cinsiyetçi kalıp yargılar da bu duyguyu derinleştirebiliyor. Özellikle bekar ve yalnız yaşayan kadınlar, evli ya da çocuk sahibi arkadaşlarının hayatlarından uzaklaşırken toplum tarafından başarısız veya eksik görülme endişesi yaşayabiliyor. Erkekler ise güçlü, dayanıklı ve kendi kendine yetebilen biri olma beklentisi nedeniyle yalnızlıklarını dile getirmekte zorlanabiliyor.

Barreto’ya göre erkekler arasındaki yalnızlık salgınına yönelik ilginin bir nedeni de bu olabilir. Toplumda erkeklerin güçlü ve duygusuz olması gerektiğine dair kalıp yargılar nedeniyle onların da yalnızlık yaşayabildiğinin ortaya çıkması şaşırtıcı ve haber değeri taşıyan bir durum olarak görülüyor.

Yalnızlık yaşayan kadınların genellikle sorunu içselleştirdiğini ve hayatlarına devam etmeye çalıştığı belirtiliyor. Erkeklerde ise yalnızlığın olası sonuçlarının çok daha ağır olabileceğini söylüyor. Nitekim dünya genelinde intihar oranları erkeklerde kadınlara kıyasla daha yüksek. Ancak bir erkeğin kendisini yalnız hissetmesiyle kendisine ya da başkalarına zarar verme riski arasında doğrudan ve kaçınılmaz bir ilişki bulunmuyor.

'Erkek yalnızlığı salgını' kavramı da son derece kişisel ve bireysel bir deneyimi, herkesi kapsayan tek ve büyük bir olay gibi gösteriyor. Yalnızlık öznel bir deneyimdir. Bu nedenle de kişisel düzeyde değerlendirilmesi gerekir.

Yalnızlığı cinsiyet üzerinden değerlendirmek yerine anlamalıyız

Barreto’ya göre erkeklerin ve kadınların yalnızlık deneyimlerini karşılaştırmak yerine her iki grubun yaşadıklarını daha iyi anlamamız, ikili cinsiyet sınıflandırmasının dışında kalan bireylerin deneyimlerini de bu değerlendirmeye dahil etmemiz gerekiyor. Cinsiyete göre şekillenen yaşam deneyimlerine bakmalı ve bunların sosyal bağlantılarımızı nasıl engellediğini ya da kolaylaştırdığını anlamalıyız. Erkekleri yalnızlaştıran şey ne? Kadınları yalnızlaştıran şey ne? Bu deneyimlerin kendine özgü yönlerini anlamak, yalnızlığı önlemek ve etkili çözüm yolları geliştirmek açısından önemli görülüyor.

2022 yılında 30 ülkede gerçekleştirilen bir araştırma, toplumsal cinsiyet eşitliğinin daha yüksek olduğu ülkelerde hem kadınlar hem de erkekler arasında yalnızlık oranlarının daha düşük olduğunu ortaya koydu. Araştırmacılar, toplumsal cinsiyet eşitliğinin daha kaliteli ve yakın ilişkilerin kurulması için daha elverişli bir ortam yarattığını düşünüyor. Bu sonuç, yalnızlığın aynı zamanda sosyoekonomik bir mesele olduğunu gösteren diğer araştırmalarla da örtüşüyor. Dolayısıyla yalnızca 'erkek yalnızlığını' tedavi etmeye odaklanmak yerine sosyal altyapıyı iyileştirmek ve herkesin yaşam standartlarını yükseltmek çok daha etkili bir yaklaşım olabilir. Bu süreçte bireysel deneyimleri paylaşmak da önemli bir rol oynayabilir.

Kaynak: Elle Hunt. "‘You have to cope’: why don’t we hear of the ‘epidemic’ of women’s loneliness?". Şuradan alındı: https://www.theguardian.com/society/2026/nov/15/epidemic-of-lonely-women-female-male-loneliness.

News Image
GÜNCEL

Yalnızlıkla baş etme önerileri

News Image
ANNE - BABA

Annelerin ruh sağlığı neden kötüye gidiyor?

Paylaş:
brush-purple Yorumlar