Profesyonel sporculukta mesai, antrenman bittiğinde sona ermiyor. Maçlar, kamplar, seyahatler, fiziksel toparlanma ve performans hazırlığı günün büyük bölümünü kaplıyor. Üstelik sporcuların zihinsel olarak işlerinden uzaklaşması da her zaman kolay olmuyor. Peki kariyerleri boyunca yüksek tempoda çalışan sporcular, işin dışında kalan hayatlarına nasıl yer açıyor?
Profesyonel sporcuların iş-yaşam dengesi
Farklı voleybolcuların kendi anlatımları, iş-yaşam dengesinin yalnızca aile hayatıyla değil; arkadaşlıklar, partner ilişkileri, hobiler, seyahatler ve kişinin kendisine ayırdığı zamanla da ilgili olduğunu gösteriyor.
Bazen spordan uzaklaşmak gerekir
İsveçli yıldız voleybolcu Isabelle Haak, kariyerinin bir döneminde performansını mümkün olduğunca ileri taşımaya fazla odaklandığını anlatıyor. Daha sonra profesyonel kariyerini kendi hayatı için yaptığı şeylerle dengelemeyi ve zaman zaman voleyboldan tamamen uzaklaşmayı öğrendiğini söylüyor. Ona göre spora çok fazla yatırım yapan bir sporcu için zihinsel olarak kopmak kolay değil; ancak bu molalar kendisini hem özel hayatında hem de sahada daha iyi hissettiriyor.
Haak boş günlerini erkek arkadaşıyla vakit geçirerek, birlikte yemek yaparak, film izleyerek, köpeğiyle ilgilenerek veya takım arkadaşlarıyla buluşarak değerlendirdiğini anlatıyor. Yani dinlenmek onun için yalnızca fiziksel toparlanmak anlamına gelmiyor; sporun dışında bir hayat yaşamak da bunun parçası.
Arkadaşlıklar için zaman yaratmak önemlidir
İsviçreli plaj voleybolcusu Anouk Vergé-Dépré, profesyonel sporun en zor taraflarından birinin arkadaşları ve ailesiyle geçirdiği zamanı kaçırmak olduğunu söylüyor. Antrenman kampları, turnuvalar ve seyahatler nedeniyle spontane planlar yapmak veya aileyle ve arkadaşlarla istendiği zaman bir araya gelmek kolay olmuyor. Vergé-Dépré bunu kariyerinin en büyük fedakârlıklarından biri olarak tanımlıyor. Bu deneyim, yoğun bir kariyerde sosyal hayatın kendiliğinden sürdürülemeyebileceğini gösteriyor.
Uzakta olsanız da bağınızı sürdürebilirsiniz
Avustralyalı smaçör Sam Walker, genç yaşta ülkesinden ayrılarak profesyonel voleybol kariyerine Avrupa'da devam ediyor. Walker, ailesinden ve arkadaşlarından uzakta yaşamanın zor olduğunu anlatıyor. Ailesiyle neredeyse her gün konuşmak için zaman ayırdığını, kız arkadaşının da fırsat bulduğunda kendisini ziyaret ettiğini söylüyor. Bir yandan da bulunduğu ülkeleri yalnızca maç ve antrenman arasında görmemeye çalışıyor. Seyahat ettiği yerleri keşfetmekten, takım arkadaşlarıyla vakit geçirmekten ve voleybol dışında sanat ve golf gibi ilgi alanlarıyla uğraşmaktan söz ediyor.
Takım arkadaşları hayatın önemli bir parçasıdır
Takım sporlarında iş ve sosyal hayat zaten birbirine oldukça yakın. Walker, milli takımda seyahat etmekten hoşlandığını çünkü takım arkadaşlarının aynı zamanda yakın arkadaşları olduğunu söylüyor. Güçlü takım ilişkileri, profesyonel sporcuların günlük hayatında önemli bir sosyal alan oluşturuyor. Ancak Vergé-Dépré'nin sözleri, spor dışındaki arkadaşlıkların ve aile ilişkilerinin de ayrı bir yere sahip olduğunu gösteriyor.
İş dışında da “siz” olmaya devam etmek
Walker'ın üniversitede işletme eğitimi alması ve sanat ile golf gibi alanlarla ilgilenmesi, Haak'ın yemek yapmak ve film izlemek gibi günlük uğraşlarından söz etmesi farklı ama benzer bir noktaya işaret ediyor: Spor dışında da hayat devam ediyor. Yoğun bir kariyerin içinde hobiler, arkadaşlar veya yalnızca dinlenmeye ayrılan zaman “boş” zaman olmak zorunda değil.
Kadın sporcular için annelik de bu dengenin bir parçasıdır
Kadın sporcular için annelik, profesyonel sporculuk kariyerinin üzerine ek sorumluluklar getiren önemli bir değişken. Olimpiyat şampiyonu atlet Allyson Felix, anne olduktan sonra antrenmanın yanı sıra çocuk bakımı, seyahat ve yeterince dinlenebilme gibi sorumlulukların da hayatının parçası olduğunu anlatıyor. Doğum sonrasında yarışmalara dönerken bebeğiyle seyahat etmek ve yarışlar sırasında bakımını organize etmek gibi pratik zorluklarla karşılaştığını belirten Felix, anne sporcuların çocuk sahibi olduktan sonra da üst düzey performans gösterebileceğini görünür kılmanın önemini vurguluyor. Onun deneyimi, anneliğin spor kariyerini zorlaştıran ek bir sorumluluk olduğunu gösterirken, aynı zamanda spor dünyasının anne sporcuları desteklemek için daha fazla koşul yaratması gerektiğine de dikkat çekiyor.
Denge her dönem değişebilir
Sporcuların deneyimleri, iş-yaşam dengesinin sabit bir formülü olmadığını gösteriyor. Bir dönem antrenmanlar ve maçlar öncelikli olabilir; başka bir dönemde aileye, arkadaşlara veya spor dışındaki ilgi alanlarına daha fazla zaman ayırmak gerekebilir. Isabelle Haak'ın deneyiminde olduğu gibi, bazen dengeyi bulmak için yapılması gereken şey programa daha fazla şey eklemek değil, spordan uzaklaşmaya da izin vermektir.
Belki de profesyonel sporculardan iş hayatı; yüksek performans göstermenin, hayatın geri kalanından vazgeçmek anlamına gelmediğini gösteren bir ders niteliğinde. Önemli olan, kariyer yoğunlaşırken hayatınızda önemli olan insanlara ve alanlara da yer açabilmektir.
Derleyen: Senem Fırat Uz
Referanslar:
FIVB. (2026) https://www.fivb.com/swiss-duo-heidrich-and-verge-depre-on-their-beginnings-and-proudest-moment/
FIVB. (2020) https://www.fivb.com/walker-life-away-from-home/
FIVB. (2020) https://www.fivb.com/isabelle-haaks-next-chapter-is-just-the-start-of-something-bigger/
PBS NewsHour. "Olympian Allyson Felix on supporting athletes with children" (2024) Şuradan alındı: https://www.pbs.org/newshour/show/how-olympian-allyson-felix-is-changing-the-narrative-around-mothers-competing
Filenin Sultanları’nın başarıları ve hikayeleri
