Otizm nasıl anlaşılır

Otizm Spektrum Bozukluğunun erken belirtileri

Giriş: 02 Ekim 2015, Cuma 18:28

Güncelleme: 07 Mart 2017, Salı 14:52

Otizm Spektrum Bozukluğuna (ASD) sahip çocuklar, birbirlerinden çok farklıdırlar. Bazı çocuklar yalnızca birkaç özelliği gösterebilirken, diğerlerine birçoğu görülebiliyor. Çok küçük çocuklarda, erken belirtileri saptamak zor olabiliyor. Ancak ASD’ye sahip bebekler, diğerlerinden farklı şekilde gelişiyorlar ve dikkat edilmesi gereken bazı tehlike işaretleri var.

Çocuklar, farklı hızlarda büyürler. Gelişim, çocukların fiziksel, duygusal, sosyal, dil temelli ya da davranışsal bazı dönüm noktalarını geçip geçmedikleri gözlemlenerek takip edilir.

İlk yıl içerisinde, çocuğun sosyal iletişim gelişimini gözlemlemek, otizm spektrum bozukluğunun erken işaretlerini saptamak adına özellikle önemlidir. Gülümseme, göz teması ve jest kullanımı gibi davranışları izlemek, çocuğunuzun gelişimini ölçmenize yardımcı olabilir.

Otizm spektrum bozukluğunun genellikle ilk iki yıl içerisinde görülen erken işaretleri aşağıdadır.

Bazı çocuklar, bu belirtilerden birçoğuna sahip olabilirler; bazıları ise yalnızca birkaçına. Bazı davranış işaretleri zamanla değişebilir ya da çocuğun yaşı büyüdükçe netleşebilir. Bu süreç boyunca herhangi bir sosyal becerinin ya da dil becerisinin kaybı da endişe sebebidir.

Her bir kategorideki belirtilerin sayısı, çocuğun yaşına ve ne derece etkilendiğine bağlı olarak değişmektedir.

Çocuk;

İnsanlara bir şeyler göstermek için bir şeyleri işaret etmiyor ya da tutmuyor, istediği şeyi göstererek anlatmıyor – örneğin bir köpeği gösterip gördüğünüzden emin olmak için dönüp size bakmıyor.
Birinin dikkatini çekmek için göz teması kurmuyor.
İstikrarlı olarak ismine tepki vermiyor.
Karşı taraf gülümsemeden ya da gıdıklamadan insanlara gülümsemiyor.
Kendi kendine el hareketleri yapmıyor – örneğin söylenmeden ya da birinin yaptığını görmeden el sallamıyor.
Diğer çocuklara karşı ilgi göstermiyor.
Ce-ee gibi oyunlar başlatmıyor.
Yap-inan oyunları oynamıyor – örneğin oyuncak ayısını beslemiyor.
Anlaşılmaz sesler çıkardığında, kulağa sohbet etmeye çalışıyormuş gibi gelmiyor.
Basit, tek adımlık talimatları anlamıyor – ‘bana köpeği göster’ gibi.
İnsanlardan ya da televizyondan duyduklarını kopyalıyor – örneğin daha fazla su içmek isteyip istemediğini sorduğunuzda, ‘daha fazla’ diye tekrarlıyor.

Çocuk;

Belirli objelere karşı ciddi derecede ilgi gösteriyor ve belirli oyuncaklara ya da objelere takılıp kalıyor – örneğin ışıkları tekrar tekrar açık kapıyor ya da yalnızca arabalarla oynuyor.
Oyuncakları ve objeleri, daha geniş kapsamda ya da olması gerektiği gibi değil, belirli bir yaklaşım çerçevesinde kullanıyor – örneğin bir oyuncak arabanın tekerleklerini döndürüyor ya da objeleri diziyor.
Alışılmışın dışında objelere ya da aktivitelere çok ilgili – örneğin su borularına, metal objelere ya da televizyondaki belirli bir reklama karşı ilgisi yüksek.
Değişimler üzülmesine sebep oluyor, rutinlerin mutlak suretle devam etmesi gerekiyor – örneğin uyku, beslenme ve evden çıkma her defasında aynı şekilde yapılmalı.
Vücut hareketlerini tekrarlıyor ya da olağandışı vücut hareketleri var – örneğin kambur çıkarma, el çırpma ya da parmaklarının üzerinde yürüme gibi.
Duyusal deneyimlere karşı son derece hassas – örneğin belirli sesler yüzünden kolaylıkla üzülebiliyor ya da yalnızca belirli dokudaki yiyecekleri yiyor.
Duyusal uyarı arıyor – örneğin objeleri ağzına ya da yüzüne sürüyor ya da çamaşır makinesi gibi titreyen objeler arıyor.