Bebeklik, erken çocukluk, okul çağı ve ergenlik dönemlerinin tümünde uyku sorunlarına sık rastlanılmaktadır. Okul öncesi çocukların yaklaşık yüzde 25-50'sinde çeşitli uyku sorunları tanımlanırken okul çağı çocuklarının ve ergenlerin yaklaşık yüzde 20-30'unda uyku bozukluğu denilebilecek düzeyde sorun yaşadığı bildirilmektedir. Çocuk kontrollerinde çocuk doktorlarının bu yaş grubunda en çok karşılaştıkları problemdir.


Üsküdar Üniversitesi NPİstanbul Beyin Hastanesi'nden Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Başak Ayık, bebeklik döneminden itibaren büyüme çağında çocukların da pek çok uyku sorunu yaşadıklarını belirterek erken teşhisin önemli olduğunu söyledi.


Çocuklardaki gündüz uykularının 3 yaşa kadar normal olduğunu belirten Dr. Başak Ayık, 3 yaştan sonra gündüz uyku ihtiyacının azaldığını söyledi. Çocuklardaki uyku sorunlarının temelinde uykuyu düzenleme sorunu olabileceğini ifade eden Dr. Ayık, “Bebek ve çocuklarda ebeveynin sınır koyması veya ebeveynin düzenleme yapması gerekiyor. Bazı ruhsal hastalıklarda uyku bozukluklarını görüyoruz ama ruhsal bir hastalık olmasa da çocuklarda en çok strese bağlı uyku bozukluğu sorunu görüyoruz. Stresli bir yaşam olayı sonrasında çocuklarda ve beklerde uyku değişiklerini görüyoruz. Uyku bozukluklarının temelinde reflü, solunum yolu tıkanıklıkları, astım ve alerji gibi tıbbi sorunlar uyku bozukluklarına yol açabilir. Çocuklarda uyku sorunu önemli bir sorundur, uyku sorunları eğer giderilmezse yani çocuk yeterli uyku uyuyamadığında öğrenme süreçlerinde dikkat süreçlerinde problemler yaşanabilir. Beyin gelişiminde aksaklıklar olabilir ve gündüz uykululuk hali yaşanabilir” dedi.


Çocuklarda görülen uyku sorunları nelerdir?


Dr. Başak Ayık, çocuklarda görülen uyku sorunlarını şöyle sıraladı:


Kâbuslar

Çocuklarda sık görülen uyku bozukluklarından biri kâbuslardır. Kâbuslar en sık 3-5 yaş arası görülüyor ama tüm yaş gruplarında görülebilir. Kâbuslar kaygı verici ve korkutucu içerikli rüyalardır. Uykunun aslında iki dönemi var, biri rüya gördüğümüz ve beyin gelişiminin daha hızlı olduğu bir dönem diğeri ise ağır ve dinlendirici bir uyku. Kâbusları rüya gördüğümüz dönemde görüyoruz burada önemli noktalar var. Bir çocuk kâbus gördükten sonra tamamen uyanır ve hemen uyandıktan sonra özellikle ayrıntıları hatırlayabilir. Bazen gece uykusunda gördüğümüz kâbusları sabah net olarak hatırlamayabiliriz ama kâbustan sonra hemen uyanıldığında hatırlanma vardır. Stresli ve kaygılı dönemlerde çok kâbus görülebilir. Bunun belli bir tedavisi yok ama vakalarda en sık neyi görüyoruz genellikle uyaranların kontrolü önemli, mesela çocuklar uygunsuz çizgi filmler seyrettiklerinde korku içeren video oyunları oynadıklarında veya korku hikâyeleri sonrasında kâbuslar sık görülebiliyor öncelikle bunları normale getirmek lazım sonra devam edip etmediğine bakabiliriz.


Gece Terörü-Uyku Terörü

Kâbuslardan sonra sık gördüğümüz bir uyku bozukluğu gece terörü ya da uyku terörü diye geçer. Burada çocuk uyuduktan yaklaşık iki üç saat sonra ağlayarak ve bağırarak korku içerisinde gözlerini açar ve yatağın içinde oturur. Burada aslında çocuk uykudadır ve özellikle ağır uykudadır. Dinlenmenin sağlandığı uyku döneminde yaşanan uyku teröründe gözler açık olduğu için ebeveynler onları uyanık zanneder. Çocuk bu sırada uyandırılmaz ve tekrar yatırılırsa ağır uykuda olduğu için sabah bu durumu hatırlamaz. Bunlar 30 saniyeden 3 dakikaya kadar sürebilen uyku bozukluklarıdır. Bu sırada çocuğu uyandırmamak önemlidir ama tabi ki ebeveyn de kaygılandığı için çocuğu uyandırabiliyor. Bu durumu yaşayan çocukta yorgunluk oluşabiliyor o nedenle gündüz uykusunu önerebiliriz.



Uyurgezerlik

Çocuklarda görülen uyku bozuklukları arasında uyurgezerlik de bulunuyor. Uyurgezerlik de önemli sorunlardan biri olarak karşımıza çıkıyor, çocuklarda genellikle %15 oranında görüyoruz. Uyurgezerliğin sıklığı önemli, genellikle 4-8 yaşlar civarında başlayıp ergenliğe doğru azalmasını bekliyoruz. Uyurgezerlikte de gene gözler açıktır ama donuk ve hareketsiz bakışlar olur ve yine ağır uyku döneminde olduğu için eğer uyandırılmazsa sabah bunları hatırlamaz. Emniyet tedbirleri çok önemli çünkü uyku sırasında yaptığı eyleme devam edebilir mesela sokak kapısını açıp gidebilir veya camı sokak kapısı sanıp çamdan düşebilir. Maalesef böyle olaylar görebiliyoruz, çocuk tuvalete gittiğini düşünüp evin başka bir yerine idrarını yapabilir. Burada pencere kollarını çıkartmak, kapıları kilitleyip anahtarları gizli bir yere kaldırmak eğer basamaklı odalar varsa bunların kapılarını kilitli tutmak önemlidir. Yine gece teröründeki gibi uyurgezerlikte de aşırı yorgunluk olabildiği için gündüz uykusu önerebiliyoruz. Uyurgezerlik sık tekrarladığında ayrıntılı değerlendirme önemlidir. Uyurgezerlik sorunu yaşayan çocuklarda gündüz uykusu dışında programlı uyandırma da yapılabilir eğer çocuk her gece belli saatlerde uyku terörü ve uyurgezerlik durumu yaşıyorsa saat gelmeden 15 dakika veya yarım saat önce çocuğu uyandırıp tekrar uyumasını sağlarsanız bu atakları ortadan kaldırabilirsiniz.


Tıkayıcı uyku apnesi

Apne, solunumun geçici olarak durması olayıdır. Uyku sırasında çocuğun solunum yolunu tıkayan herhangi bir hastalık varsa veya beyinden kaynaklanan bir durum varsa uyku sırasında apne dediğimiz solunumun geçici olarak durduğu durum yaşanır. Genellikle çocuklarda en sık bademcik ve geniz eti büyümelerinde görülür ama o solunumun durduğu beyne oksijen gitmediği dakikalar olduğu için beyin gelişimini çok olumsuz etkileyebilir. Yine okul öncesi dönemde bu uyku apnesiyle beraber gece alt ıslatmalar yaşanabilir.

Huzursuz bacak sendromu

Uyku sırasında yaşanan sorunlardan bir diğeri de huzursuz bacak sendromudur. Bu durum gündüz genellikle fazla sıkıntı yaratmazken gece uykuda veya istirahat halinde ortaya çıkar. Bacaklarda ağrı, karıncalanma gibi bir huzursuzluk hissidir, hafif olanlarda bacağı hareket ettirdiğinde bu sıkıntı ortadan kalkar ama ağır ve şiddetli olan vakalarda hareketle sıkıntı geçmez. Genellikle uyku sırasında bacak hareketlerinde sık olarak görülür. Huzursuz bacak sendromunda alta yatan tıbbi durumlar olabiliyor. Mesela çocuklarda demir eksikliğinde 5 kat daha sık görüyoruz, yine B12 eksikliğinde böbrek hastalarında görebiliriz aşırı kahve ve sigara tüketiminde de huzursuz bacak sendromu görülebilir.


Narkolepsi

Önemli bir uyku bozukluğu da tıp dilinde narkolepsi dediğimiz, gündüz uyanıkken ani gelen uyku ataklarıdır. Kişi konuşurken veya yemek yerken aniden uykuya dalar buna bazen ayaktayken yere düşmelerde eşlik edebilir kahkaha atarken veya ani duygu yüküyle mesela çok sevindiğinde veya çok üzüldüğünde aniden yere düşme şeklinde olabilir. Narkolepsi önemli çünkü gündüz olan bu uyku ataklarının sıklığı kişinin günlük yaşam kalitesini olumsuz yönde etkiliyor. Aniden düştüğünde kafasını çarpıp ciddi bir hasar da oluşabilir.



Çocuklarda uyku problemi nasıl çözülür?


Okan Üniversitesi Hastanesi Çocuk Sağlığı Ve Hastalıkları Uzmanı Yrd. Doç. Dr. Ferit Durankuş, iyi uykuya yönelik önerilerde bulundu.


  • Bebeğin uyku döngüleri, süresi ve kendi kendine uyumasının önemi ve yöntemi,
  • Bebeğin giyeceklerinin, yatak ve battaniyesinin yünden yapılmış olması,
  • Yatağının korunaklı olması,
  • Bebeği yatağına uyanık halde bırakılması ve kendi kendine uyumayı öğrenmesinin sağlanması,
  • Bebeğin sallanma, emme gibi bir aracı kullanmadan uyumayı öğrenmesi,
  • Uyuduktan sonra yerinin değiştirilmemesi,
  • Bebek yatağa bırakılırken sevdiği bir nesne (ayıcık, bebek, tülbent, battaniye gibi) ile beraber uyumasına izin verilmesi,
  • Uyku saatlerinin aile tarafından belirlenmesi ve ödün verilmemesi,
  • Uyku saatleri konusunda ailenin kararlı olması ve çocuklara uygun sınırlar koyması,
  • Uykudan önce sakin ve aile ile beraberce zaman geçirilebilecek etkinlikler, uyku törenleri (masal anlatmak, ninni söylemek gibi) düzenlenmesi,
  • Yatağa aç olarak yatırılmaması, hafif ve onu tok tutacak yiyecek veya içecek verilmesi,
  • Gece uyarıcı özelliği olan besinlerden uzak tutulması (kahve, çay, çikolata),
  • Odasının çok karanlık olmamasına, ortamın nem ve ısısının (18˚C) yeterli olmasına, odanın havalandırılmasına ve odada sigara içilmemesine özen gösterilmesi,
  • Bebek yatağında elektrikli battaniye veya sıcak su torbası kullanılmaması,
  • Direkt güneş ışığı altında veya ateş ya da ısıtıcı yanında uyutulmaması.

Yrd. Doç. Dr. Ferit Durankuş, davranış tedavisi konusunda billgiler verdi.


Genellikle gece uyanmaları sırasında bebeğin ağlamasına yanıt olarak, anne-babanın çocuğun yanında bulunması onun endişesini azaltır. Çocuğun ağlamasına yanıt olarak, onun yanında bulunma süresinin gittikçe uzatılması önerilmektedir (duyarsızlaştırma). Uyku öncesi yaşantıyı düzenlemeye yönelik uyku öncesi ilişkilerin değiştirilmesi amaçlanır. Okuma, şarkı söyleme, sakin olarak oyun oynama gibi bireyselleştirilmiş yatak alışkanlıkları ve anne-baba, çocuk uyandığında yatakta kalmasını teşvik etmelidir.


Bunu anne-baba çocuğun yatağının yanında oturarak, ona dokunarak veya yanına uzanarak yapabilir. Yatma zamanında ayrılık sorunu çözülürse, geceleri uyanma sorunu da büyük olasılıkla kaybolacaktır.


Facebook Yorumları

YORUMLAR

Yorum kurallarını okumak için tıklayınız!
Yorum yazmak için üyelik girişi yapmalısınız.
  • Misafir 7 yaşında oğlum ve 18 aylık ikiz kızlarım var. Kızlar doğdu doğalı asla gece uykusu yok. Ne yaptıysam etki etmedi. Gece uykusuzluk gündüz ev ve ev ahalinin sorumlulukları. Uykusuzluk sınır stres yapıyor çünkü devamı gelen bir yorgunluk asla bitmeyecekmiş gibi. En acısı da oğlum sürekli eskileri anlatıyor nasıl zaman geçirdiğimizi nasıl oynadığımızı yaptığımız etkinlikler. Ne yapacağımı bilemiyorum YORULDUM. hayatım alt üst oldu
    CEVAPLA
    Yorum yazmak için üyelik girişi yapmalısınız.
  • Misafir Burda yazması ne kadar güzel biz mi anne baba olamadık bilemiyorum ama soylediklerinizle asla olmuyor benim oğlum 1 yaşında gece gündüz uyumuyor ya anlatılmaz yaşanır. BIKTIM.......avazim ciktigi kadar bagarmak istiyorum
    CEVAPLA
    Yorum yazmak için üyelik girişi yapmalısınız.
  • Misafir 3 yaşın da oğlum var doğdu doğalı uykuyuyla arası yok resmen direniyor uyumamak için denemediğim şey kalmadı kitaplar masallar şarkılar yok sevmiyor uykuyu enerjiside tukenmiyor 3 yıldır ayaklarımda sallıyorum kollarımda hoplatiyorum daha 1 kere uyuya kalmadı kendi esiminde benimde kollar bitti artık uykuya dalması bile 1 saatimizi alıyor ikna ediyoruz dalıyo uyuyor bu seferde sabaha kadar yatakta hareket halinde bide ses çıkartıyor iki uuu susmuyor ama uyuyor sabaha kadar uyanma yok ağlama falanda yok şükür uzun bı süre napmamiz gerekir hangi bölüme hangi doktora gitmemiz gerekir
    CEVAPLA
    Yorum yazmak için üyelik girişi yapmalısınız.
  • Misafir Benim oglum da tam 10 yaşında uyku problemi var uyuyamıyor korkuyor ne yapmam lazım
    CEVAPLA
    Yorum yazmak için üyelik girişi yapmalısınız.
  • Misafir Her yolu denememe rağmen ayağımda 100 saat sallamama rağmen yok arkadaş hiç bi şekilde uyumuyor. Direniyor çok aşırı direniyor gücüm yetmiyor bazen kendini kasıyor. Sinirden ağladığım çok oluyor. Olmuyorsa olmuyor. Çocuğun karakterine bağlı demekki. Bu yazıda yazdıkları çocukların karakter yapısı farklı olsa gerek.
    CEVAPLA
    Yorum yazmak için üyelik girişi yapmalısınız.
  • Misafir Tok açın halinden mi anlar. Klavyede yazmak kolay. Zombi oldum. Ne gece ne gündüz. Yaptirmadigim test tetkik kalmadı. O kadar paralar döktüm. O kadar uyku eğitimleri. Yok arkadaş uyumuyor.
    CEVAPLA
    Yorum yazmak için üyelik girişi yapmalısınız.
  • Misafir 2 bck yaşında oğlum uyku gözlerinden aksa bile yine uyumak istemiyor. Uykuya dalınca iyi ama uyuyana kadar akla karayı seçiyorum.sinir krizleri geçiriyorum çocuğu hirpaliyorum oda uyulmadığı için huysuz oluyor. 2 yaşından itibaren gündüz uykusu iptal zaten.
    CEVAPLA
    Yorum yazmak için üyelik girişi yapmalısınız.
  • Misafir Benim oğlum da 4 yaşına girecek 1 ay sonra ama hala sabahliypruz uyku yok
    CEVAPLA
    Yorum yazmak için üyelik girişi yapmalısınız.
  • Misafir Yazıdan ne anladık uyumuyorsa uyutmak için bir yöntem göremedim ve bu ciddi bir sorun arkadaşım yapın bi ilaç herseye yapıyorsunuz uyumuyor bende uyumuyorum sol kolum artık sakat ben ölene kdr devammı yanı bi çocuk yaptık die ölelimmi tıpbi çözüm bulsun gece uyumuyorum gunduz oturmuyorum 60 yaşındakiler benden dinç
    CEVAPLA
    Yorum yazmak için üyelik girişi yapmalısınız.
  • Misafir Benim kizim2.5 yaşında geceleri uyumuyor5.6 yatıyoruz saat1.2 kalkıyor doğduğundan belli böyle bazen ara uykularında oluyor 7 .8 1saat uyutmamaya çalışıyorum gece uyusun diye ama yine uyumuyor ne yapmam lazım yadimci olursanız sevinirim
    CEVAPLA
    Yorum yazmak için üyelik girişi yapmalısınız.
  • Misafir Doğdu hastaneden eve geldik asla beşiğinde yatmadı ,2yaşa kadar çocuk sağlığı anne ile yatsın denildi yattı ama gece dwğil hep gündüz uyudu ,3 yaşında 3 yaşıba kadar uyuması için herşeyi yaptık ,oyun oynama,akşam banyosu,kitap okuma ve uyuma saati ama yok uyumuyo 2ay aynınsını yaptım yok uyumuyo arkadaş .Sen nasıl uyutamıyosun diyenler,ne kitaplar videolar izledim uyguladım yokkkkkk uyumuyoooo ne yapıyım.
    CEVAPLA
    Yorum yazmak için üyelik girişi yapmalısınız.
  • Misafir Benim çocuğum 1.5 yaşında ama geceleri sabaha kadar yatamıyor ne yapmaliyim
    CEVAPLA
    Yorum yazmak için üyelik girişi yapmalısınız.
  • Misafir Kızım 6yasinda ve uyumuyr ağlıyor bazen çok güzel uyur bazen de ağlar uyumaz uyku saati dediğim an da kusuyr ne yamaliyim
    CEVAPLA
    Yorum yazmak için üyelik girişi yapmalısınız.
  • Misafir Benim kizim 10 yasinda dogdugundan beri herzaman saat 3 veya 4 gibi yatar ve mutsuz bir cocuk ne yapacagimi bilmiyorum uyumama yuzunden hicbirsey yapamiyoruz
    CEVAPLA
    Yorum yazmak için üyelik girişi yapmalısınız.
  • Misafir Benim oğlum 3.5 yaşında ve hamilelikten bu yana uyumuyor doğru düzgün hamileyken eşim yüzünden düzensiz uyku uyudum ben hep bebeğim de şuan düzensiz ne yapabilirim
    CEVAPLA
    Yorum yazmak için üyelik girişi yapmalısınız.
  • Misafir ben misafirim sanırım.. burayı yanlışlıkla açmışım...
    CEVAPLA
    Yorum yazmak için üyelik girişi yapmalısınız.
  • Misafir Benim oğlumda 29aylık gece 1 de 2 de yatıyor önceden 10.30 da babasına baybay yapıp yatmaya giden çocuk şimdi ne yapsam yatmıyor çığlık çığlığa bağırıyor ve sesi kısılıyor ????
    CEVAPLA
    Yorum yazmak için üyelik girişi yapmalısınız.
  • Misafir ne diyon?
    CEVAPLA
    Yorum yazmak için üyelik girişi yapmalısınız.
  • Misafir Ya cocuklari erken yatirin diye yaziyorsunuz da baglayalim mi yataga anlamiyorum ki!!! Uyumuyor iste kalkiyor yatakta. Bagiriyor agliyor sinir krizi geciriyor butun apartmana rezil oluyoruz.gece 1-2 civarinda uyuyor sabah 9 da kalkıyor gece 2 defa uyanıyor birinde süt içiyor. Ve bu cocuk 3 yaşında! Ben de delirmek üzere olan annesi!!! Berbat ve anlamsız bir yazı yazmışsınız kimseye bir faydası yok bu yazının!!!
    CEVAPLA
    Yorum yazmak için üyelik girişi yapmalısınız.
  • Misafir Biri beni çok ama çok iyi anlatmış..Bizde aynı durumdayız sinirden ağlamaya başlıyorum..İnsanların sınanmadığı seyler hakkında ne kadar emin konusuyor..Kız çocuğu olan iki iş arkadaşım çocukları ne kadar erken yatırmaya götürürsen o kadar erken yatıyorlar dıyor..Gece 11 den 2 ye kadar uyuma mücadelesi veriyoruz daha 3 yaşında yatakla savaşıyor bağırıyor apartmana rezil oluyoruz..Uyumayınca uyumuyor işte allah yardımcımız olsun..O çok emin konuşanlara da benim çocuktan bi tane versin allah :)
    CEVAPLA
    Yorum yazmak için üyelik girişi yapmalısınız.
  • Misafir Benim 7yaşındaki kızım var uyuyamıyor ve korkuyo????
    CEVAPLA
    Yorum yazmak için üyelik girişi yapmalısınız.
  • Misafir Kizim 8 yasinda ve hic uyumayi sevmiyor ama benimle yatarsa uyuya biliyor ama genede derin uykuya dalamiyor llutfen yardim edin artik dayanamiyorum
    CEVAPLA
    Yorum yazmak için üyelik girişi yapmalısınız.
  • Misafir 12 yaşın dayım uykuya hiç dalamıyorum uyumaya çalışıyorum ama olmuyor nedeni ne olabilir ki????????????
    CEVAPLA
    Yorum yazmak için üyelik girişi yapmalısınız.
  • Misafir Hiç faydalı bir yazı olmamıs
    CEVAPLA
    Yorum yazmak için üyelik girişi yapmalısınız.
  • Misafir Altı yaşında oğlum var 6senedir hiç uykuyu sevmedi üç gün uyutmasam uyumaz hep aynı enerjide uykudan nefret ediyor yok böyle bişey sabah erken kalkınca hiç uyumuyor ????????????
    CEVAPLA
    Yorum yazmak için üyelik girişi yapmalısınız.
  • Misafir Altı yaşında oğlum var 6senedir hiç uykuyu sevmedi üç gün uyutmasam uyumaz hep aynı enerjide uykudan nefret ediyor yok böyle bişey sabah erken kalkınca hiç uyumuyor ????????????
    CEVAPLA
    Yorum yazmak için üyelik girişi yapmalısınız.
  • Misafir ben 15 yaşındayım ve hiç uyuyamıyorum ve uykuya dalamıyorum
    CEVAPLA
    Yorum yazmak için üyelik girişi yapmalısınız.
  • Misafir Benim oğlum dokuz aylık ama gece uyumuyor neyaparsam yapim uyumuyor
    CEVAPLA
    Yorum yazmak için üyelik girişi yapmalısınız.
  • Misafir Doktora git nüroloji
    CEVAPLA
    Yorum yazmak için üyelik girişi yapmalısınız.
  • Misafir Benim kızım 10yasinda uyumada zorluk çekiyor benimle uyursa bir sorun yok yanliz uyuyamiyor hep uyuyamam korkusu var
    CEVAPLA
    Yorum yazmak için üyelik girişi yapmalısınız.
  • Misafir 12 yasındakı kızımın uyku sorunu hiç yoktu 1 ay oncesıne kadar 1 aydır kesınlıkle kendı odasında ve yatagında yatmıyor hep benımle yatıyor anında uykuya dalıyor
    CEVAPLA
    Yorum yazmak için üyelik girişi yapmalısınız.
  • Misafir Kızım 9 yaşında ve geceleri uyuyamıyo ve bu en az saat 5'e kadar uyuyamıyor
    CEVAPLA
    Yorum yazmak için üyelik girişi yapmalısınız.
  • Misafir Torunum 3 yaşında ve gece uyumuyor bazen bu sabahlara kadar olabiliyor
    CEVAPLA
    Yorum yazmak için üyelik girişi yapmalısınız.
  • Misafir Benim 10yasindaki oglum uykuya dalmakta zorluk cekiyo ve benimle yatmak istiyo kendisi konjenital netropeni hastasi yani immün yetmezlik var sik hastane yatislarimiz oldu buna baglida olabilecegini düşünüyorum ama 2 seneden bu yana hastanede hic kalmadı k
    CEVAPLA
    Yorum yazmak için üyelik girişi yapmalısınız.

Sizlere daha iyi bir hizmet sunabilmek için sitemizde çerezlerden faydalanıyoruz. Sitemizi kullanmaya devam ederek çerezleri kullanmamıza izin vermiş oluyorsunuz.

Detaylı bilgi almak için 'Çerez Politikasını' ve 'Gizlilik Politikasını' inceleyebilirsiniz.