Bitkisel bazlı, güçlü antioksidan ve iltihap önleyici özelliklere sahip mikro besinler olan flavanoller; uzun yıllardır kalp damar sağlığını destekleme ve hücreleri oksidatif strese karşı koruma yetenekleriyle biliniyor.
Sağlıklı yaşlanma odaklı beslenme tartışmalarının başrolünde yer alan bu bileşenler, aynı zamanda daha iyi bir bilişsel performansla da ilişkilendiriliyor. Ancak bilim dünyasını yıllardır meşgul eden büyük bir bulmaca vardı: İnsanlar flavanol tükettiğinde, bu bileşenlerin çok küçük bir kısmı sindirimden sonra kan dolaşımına katılabiliyor; peki kana bu kadar az karışan bir madde beyinde nasıl bu kadar derin bir etki yaratabiliyor?
Japon bilim insanları gizemi çözdü
Japonya'daki Shibaura Teknoloji Enstitüsü'nden araştırmacılar, tam olarak bu sorunun peşine düştü. Yayımlanan yeni bir çalışmada, flavanollerin kana zayıf bir şekilde emilmesine rağmen beyin fonksiyonlarına neden iyi geldiği incelendi.
Yapılan deneylerde, flavanol alan deneklerin fiziksel aktivitelerinde ve keşfetme davranışlarında belirgin bir artış görüldü. Öğrenme ve hafıza performansları iyileşirken, beynin "uyanıklık ve tetikte olma merkezi" olarak bilinen locus coeruleus-noradrenalin sistemi aktive oldu. Flavanoller beyinde adeta bir nörotransmitter şelalesi tetikleyerek dopamin ve norepinefrin seviyelerini artırdı. Başka bir deyişle beyin, sanki mini bir kardiyo antrenmanı yapmış gibi tepki verdi.
Devrim niteliğinde bir kavram: Duyusal beslenme
Araştırmanın asıl çarpıcı ve ezber bozan kısmı ise mekanizmanın çalışma şeklinde yatıyor. Ekibin bulgularına göre, meselenin özü flavanollerin kana karışıp beyne seyahat etmesi değil. Asıl tetikleyici, bu maddelerin sağladığı tat ve histe gizli.
Ağızda oluşan o buruk his, duyusal sinirler aracılığıyla doğrudan beyne sinyal gönderiyor. Araştırmacıların “duyusal beslenme” (sensory nutrition) olarak adlandırdığı bu kavram, tat alma deneyimi ile sağlık arasındaki ilişkiye yepyeni bir bakış açısı getiriyor. Yani bir yiyeceğin bize fayda sağlaması için sadece içindeki besin değerlerinin kana karışması gerekmiyor; onu yerken yaşadığımız duyusal deneyim de başlı başına bir iyileştirici güç olabiliyor.
Uzmanlar, bu araştırmanın henüz klinik öncesi aşamada yapıldığını ve insan beyninde de tamamen aynı mekanizmanın çalışıp çalışmadığını doğrulamak için daha fazla deneye ihtiyaç olduğunu vurguluyor.
Yine de bu bulgular, sabahları içtiğiniz demli çayın veya öğleden sonra atıştırdığınız bir kare bitter çikolatanın sizi neden anında canlandırdığına dair çok güçlü ve mantıklı bir teori sunuyor. Sadece o tadı almak bile, beyninize “uyan ve harekete geç!” komutunu vermek için yeterli olabilir.
Kaynak: Alexandra Engler. "This Antioxidant “Wakes Up The Brain” Similar To Exercise & It Has A Surprising Reason Why". Şuradan alındı: https://www.mindbodygreen.com/articles/new-research-helps-explain-why-flavanols-are-good-for-brain.
Koşudan önce yenmesi gereken 4 yiyecek
Odaklanamıyorsanız su için...
