ChatGPT ve Gemini, Copilot ve Claude gibi diğer yapay zeka sohbet robotlarını günlük yaşamında kullanan insanların sayısı giderek artıyor. Yapay zeka araçları, örneğin bir e-posta yazmanıza yardımcı olmak veya doktor randevunuzda sorabileceğiniz sorular ile ilgili durumlarda oldukça kullanışlı olabilir. Ancak bu araçlarla ne kadar bilgi paylaştığınız konusunda dikkatli olmakta fayda var.
İnsan Odaklı Yapay Zeka Enstitüsü’nün yakın zamanda yaptığı bir araştırmada, altı yapay zeka sohbet sistemi geliştiricisinin gizlilik politikaları incelendi. Araştırmada, bu şirketlerin tamamının müşteri konuşmalarını varsayılan olarak “modellerini eğitmek ve geliştirmek” amacıyla kullandığının görüldüğü ve bazılarının bu verileri süresiz olarak sakladığı belirtildi.
Siber güvenlik uzmanı George Kamide, insanların yapay zeka sohbet robotlarıyla paylaştıkları bilgilerin ne kadarının “saklanabileceğini, analiz edilebileceğini ve potansiyel olarak yeniden kullanılabileceğini” hafife aldığını söyledi. Kamide, “Birçok büyük dil modeli, kullanıcı girdileri kullanılarak eğitiliyor veya geliştiriliyor. Bu da konuşmaların doğrudan ya da dolaylı olarak modelin gelecekteki davranışına katkıda bulunabileceği anlamına geliyor. Bu etkileşimler kişisel tanımlayıcı bilgiler, hassas veriler veya gizli bilgiler içeriyorsa, kullanıcının kontrolünün dışındaki bir veri setinin parçası haline gelebilir. Sonuçta veri, yapay zekâ şirketlerinin bizden elde edebileceği en değerli kaynak" ifadelerini kullandı.
Uzmanlar, bu bilgi türlerini yapay zeka sohbet robotlarıyla paylaşmadan önce iki kez düşünülmesi gerektiğini söylüyor.
1. Kişisel kimlik bilgileri
Kişisel olarak tanımlanabilir bilgiler (PII), bir kişinin kimliğinin belirlenmesini sağlayabilecek her türlü veriyi ifade ediyor. Buna ad ve soyadı, ev adresi, telefon numarası ve sosyal güvenlik numarası, pasaport veya ehliyet numarası gibi resmî kimlik bilgileri de dahil.
Bilgi güvenliği uzmanı George Al-Koura, bu tür bilgilerin bir sohbet robotuyla paylaşılmasının, verilerin kimlik hırsızlığı, oltalama saldırıları veya veri komisyonculuğu faaliyetleri açısından risk oluşturacak şekilde kaydedilmesi ya da işlenmesi ihtimalini beraberinde getirdiğini belirtti. Bu nedenle bu tür bilgileri paylaşmaktan kaçınmak en güvenli seçenek. Ayrıca sohbet robotuna yüklediğiniz dosyaların da modelin eğitilmesi amacıyla kullanılabileceğini unutmayın. Örneğin; özgeçmişinizi düzenlemek için ChatGPT’den yardım alıyorsanız, güvenliğiniz açısından belgeyi yüklemeden önce kimliğinizi ortaya çıkarabilecek bilgileri kaldırmanız öneriliyor.
2. Özel hayatınıza ilişkin mahrem bilgiler
İnsanlar, yapay zeka ile yaptıkları bir konuşmada, örneğin Google’da arama yaparken olduğundan daha rahat bir şekilde özel bilgilerini paylaşabiliyor. Bunun nedeni, yapay zeka sohbet robotlarının daha insani bir iletişim hissi veren karşılıklı bir diyalog sunması.
Uzmanlar, bunun insanlarda yanlış bir güvenlik hissi oluşturabileceğini ve kişisel bilgileri bir sohbet robotuyla paylaşma eğilimini artırabileceğini söyledi. İnsanların bir sohbet robotuyla, sıradan bir arama motoruna kıyasla daha fazla kişisel bilgi paylaşabildiği belirtildi. Uzmanlara göre konuşmalarda paylaşılan düşünceler, davranışlar, ruhsal durum veya ilişkilerle ilgili hassas bilgiler hukuken korunmuyor ve bazı durumlarda mahkemelerde delil olarak kullanılma ihtimali bulunuyor. Uzmanlar, insanların *LLM tabanlı sohbet robotlarını terapist, yaşam koçu ve hatta bir tür ‘partner’ olarak kullanmasının giderek yaygınlaşmasını endişe verici buluyor.
3. Sağlık ve tıbbi bilgiler
Sağlık politikaları alanındaki 2024 tarihli bir araştırmaya göre, yetişkinlerin yaklaşık altıda biri sağlıkla ilgili bilgi ve tavsiye almak için ayda en az bir kez yapay zeka sohbet robotlarına başvuruyor. Sağlık sorunlarını anlamak ve yönlendirme almak açısından bu araçlardan yararlanmak faydalı olabilir. Ancak bunun yanı sıra hem gizlilik hem de bilgilerin doğruluğu konusunda riskler bulunuyor.
Dr. Ravi Parikh, doktorların aksine ana akım yapay zeka sohbet robotlarının çoğunun Sağlık Sigortası Taşınabilirliği ve Sorumluluğu Yasası (HIPAA) kapsamında olmadığını belirtiyor. Bu nedenle sağlık kayıtlarınız da dahil olmak üzere kişisel tıbbi bilgilerinizi bir yapay zeka sohbet robotuyla paylaşmaktan kaçının. Sağlıkla ilgili verileri bir konuşmaya dahil edecekseniz, en azından kimliğinizi ortaya çıkarabilecek bilgileri mesajınızdan çıkardığınızdan emin olun.
4. Gizli veya şirkete özel iş bilgileri
İş yerinde yapay zeka sohbet robotundan yardım almayı düşünüyorsanız dikkatli olmanız gerekiyor. Uzmanlar, şirket içi verilerin veya raporların, müşterilere ait bilgilerin, kaynak kodlarının ya da gizlilik sözleşmesiyle korunan herhangi bir bilginin sohbet robotlarına girilmemesi gerektiğini belitiyor.
Birçok yapay zeka sohbet platformu ortak altyapılar üzerinde çalışıyor. Güçlü güvenlik önlemlerine rağmen, girdiğiniz bilgiler ‘modeli geliştirmek’ amacıyla kaydedilebilir. Hassas bilgiler içeren tek bir mesaj bile düzenleyici kuralların veya sözleşmeden doğan yükümlülüklerin ihlaline yol açabilir.
5. Finansal bilgiler
Maaş bordrolarınız, banka ve yatırım hesaplarınıza ilişkin bilgiler ile kredi kartı bilgilerinizi yapay zeka sohbet robotlarıyla paylaşmamanız gerekiyor. Yapay zeka genel finansal tavsiyeler sunabilir ancak kişisel konularda bilgisayar korsanlığı veya verilerin kötüye kullanılması riskinden kaçınmak için bir finans uzmanına danışmak daha güvenlidir. Aynı durum vergi beyannameleri ve gelirle ilgili diğer belgeler için de geçerli.
Finans yazarı Adam Hayes, bu tür belgelerin açığa çıkması halinde şantaj, dolandırıcılık veya size ya da ailenize yönelik kişiselleştirilmiş sosyal mühendislik saldırıları için kullanılabileceği konusunda uyardı.
Daha önce bu bilgileri bir yapay zeka sohbet robotuyla paylaştıysanız ne yapmalısınız?
Uzmanlara göre veriler bir kez sohbet robotunun verilerine dahil edildiyse bunları gerçekten geri almak mümkün değil. Ama olası zararları azaltmak için yine de atabileceğiniz bazı adımlar var. Bununla birlikte, hesabınızın ele geçirilmesi durumunda verilerin dışarı sızmasını önlemek amacıyla sohbet geçmişinin silinmesi öneriliyor. Bundan sonra ise bir yapay zeka sohbet robotuyla hangi bilgileri paylaşmak istediğinizi, hangilerini paylaşmak istemediğinizi dikkatlice düşünün. Uzmanlar, yapay zeka ile yapılan konuşmaların “özel günlükler yerine yarı kamusal alanlar” olarak görülmesini öneriliyor.
Paylaştığınız bilgiler konusunda bilinçli ve mümkün olduğunca ölçülü olun. Bir mesaj göndermeden önce kendinize şu soruyu sorun: ‘Bunu ortak bir aile grubunda veya şirkette herkesin görmesinden rahatsız olur muydum?’.
Ayrıca kullandığınız yapay zeka sohbet robotlarının gizlilik ayarlarını değiştirerek bazı gizlilik risklerini azaltabilirsiniz. Örneğin; sohbet geçmişini devre dışı bırakabilir veya konuşmalarınızın model eğitimi amacıyla kullanılmasını engelleyen seçenekleri tercih edebilirsiniz. Farklı araçlar, hangi verilerin ‘hatırlanacağı’ konusunda farklı yapılandırma seçenekleri sunuyor. Bireysel tercihlerinize ve kullanım şeklinize bağlı olarak bu seçenekleri incelemek, gizlilik konusundaki hassasiyetinizi veya kurumunuzun politikalarını dikkate alarak tercihlerinizi belirlemenize yardımcı olabilir. Ancak bu sistemlerin nasıl çalıştığını, verilerin nasıl saklandığını, kimlerin erişebildiğini, nasıl aktarıldığını ve hangi koşullarda kullanılabildiğini iyi anlamak; yapay zeka araçlarından yararlanırken paylaştığınız bilgiler konusunda daha bilinçli kararlar vermenizi sağlayacaktır.
Paylaştığınız bilgileri mümkün olduğunca anonimleştirin
Uzmanlar, yapay zekaya yazılan mesajlarda kişisel veya gizli bilgilerin açığa çıkmasını önlemek için takma adlar ve daha genel ifadeler kullanılmasını öneriyor. Örneğin; “....... Hastanesi’ndeki hasta” demek yerine “sağlık sektöründe bir müşteri” ifadesini kullanmak, gerekli bağlamı korurken kişinin kimliğinin gizli tutulmasına yardımcı olabilir.
Sorumluluğun yalnızca kullanıcılara yüklenmemesi gerekiyor. Araştırmacılar, kişisel verilerin korunması için yapay zekâ geliştiricilerinin ve politika yapıcıların daha güçlü önlemler alması gerektiğini belirtiyor. Araştırmacılar; kapsamlı federal gizlilik düzenlemeleri, model eğitiminde kullanılacak veriler için açık rıza alınması ve kişisel bilgilerin sohbet girdilerinden varsayılan olarak filtrelenmesi gibi uygulamalar öneriyor.
Kamide ise mevcut dönemi “dijital etik açısından belirleyici bir an” olarak nitelendirdi. Bu sistemler insan iletişim tarzını ne kadar iyi taklit ederse, onların hala sırdaşlarımız veya arkadaşlarımız değil, veri işleyen sistemler olduğunu unutmak da o kadar kolaylaşıyor.
İnsanların meraklı, dikkatli ve gizlilik konusunda bilinçli olduğu; teknoloji geliştiricilerinin ise sorumlu ve şeffaf davrandığı bir kültür oluşturabilirsek, güveni feda etmeden yapay zekanın tüm potansiyelinden yararlanabiliriz. Kısacası, sorumlu bir şekilde yenilik yapabilmek için güvenlik sınırlarına ihtiyacımız var.
Kaynak: Kelsey Borresen. "Experts Warn You Should Never Share These 5 Things With ChatGPT — And What You Can Do If You Already Did". Şuradan alındı: https://www.huffpost.com/entry/experts-warn-you-should-never-share-these-5-things-with-chatgpt-and-what-you-can-do-if-you-already-did-goog_l_6aa2e7f7e4b0b2af35a4da5d.
* LLM, insan dilini anlamak, işlemek ve yeni içerikler üretmek için tasarlanmış gelişmiş bir yapay zeka türüdür.
