‘‘Ebba: Olduğu Gibi’’
Kahramanımız Ebba, çizgi roman bulmak için gazeteyi karıştırırken G8 zirvesine ait bir fotoğrafla karşılaşır. Ancak fotoğrafta hiç kadın olmaması dikkatini çeker. Hepsi üniforma gibi takım elbise giymiş, birbirine benzeyen, bir hayli yaş almış sekiz adam..
Ebba’da, her kız çocuğu gibi, erkeklerin egemen olduğu bir dünyada yaşadığını ve kendisine oğlanlardan farklı davranıldığını aslında daha önce fark etmiştir elbette. Ancak bu fotoğrafla karşılaştığı an, bu durumu artık kabullenmeyip sorgulamaya başladığı ilk an olur.
‘‘Bu resimde bir yanlışlık mı var?’’ diye düşünür.
Dünyada gençler, yaşlılar, erkekler, kadınlar, beyazlar, siyahlar yaşarken; neden kararları hep erkekler veriyordur?
‘‘Haksızlık bu! Eğer bütün insanlar eşitse, neden bu yaşlı adamlar dünyayı yönetiyor?’’
Ebba, bu soruların peşine düşer.
Önce yeğeni Jorinda’ya fotoğrafı mail atar ve sorar:
‘‘Neden dünyada kararları erkekler veriyor?’’
Jorinda ise, geçmişten bugüne süregelen düzenlerin kolay değişmediğini; ancak bunu kabul etmeyenlerin sayısı arttıkça işlerin de kolaylaşacağını söyler. Haksızlığı fark etmenin önemli bir başlangıç olduğunu, asıl meselenin ise bundan sonra ne yapılacağını düşünmek olduğunu hatırlatır.
Bunun üzerine Ebba, üç kız ve iki oğlan çocuğundan oluşan ‘‘Beşler’’ grubunu kurar. Grubun sloganı ise nettir: ‘‘Ben benim. Olduğum gibi olmalıyım.’’
Ve feminist anneannesi de Ebba’ya bu sorgulama yolculuğunda eşlik eder. Ebba ve anneannesinin sohbeti, kadınların haklarını nasıl uzun ve zorlu mücadelelerle kazandığına doğru katman katman derinleşir. Küçük Feministin Kitabı, en temel düzeyde çocukların feminizmi kavramasına kapı aralarken; Mary Wollstonecraft’tan Simone de Beauvoir’a uzanan düşünsel bir hatta, tarihin önemli feminist düşünür ve aktivistleriyle tanışma imkânı sunar.
Kitap, ‘‘iktidar nedir?’’ gibi soruları da çocukların dünyasına yakın, somut ve anlaşılır örneklerle açar.
‘‘Ebba yeni şapkasıyla okulun bahçesinde bir grubun önünden geçiyor. “Şapkası ne kadar acayip” diyor gruptaki Alexandra. Grup şapkayla dalga geçiyor. Ebba şapkasını bir daha kullanmamak üzere çantasına koyuyor. Alexandra iktidar sahibi.’’
Küçük Feministin Kitabı’nda, Berit As’ın; görünmez kılmak, gülünç duruma düşürmek, bilgi saklamak, suçlama ve utandırma olarak tanımladığı beş dışlama yöntemi de okuyucuya aktarılır ve dahası bu durumlarla baş etmenin yolları da gösterilir. Ve kitap küçük okurlar için güçlü bir rehber niteliği taşımaktadır.
Bu kitap yalnızca kız çocuklarının değil; oğlan çocuklarının ve erkeklerin de toplumsal cinsiyet eşitsizliğinden nasıl etkilendiğini görünür kılıyor.
Feminist çocuk ve gençlik edebiyatının önemli eserlerinden biri olan Küçük Feministin Kitabı, İsveçli yazar ve sanatçı Sassa Buregren tarafından kaleme alınmış ve Güldünya Yayınları aracılığıyla okurlarıyla buluşmuştur. Ünzile Tekin çevirisiyle Türkçeye kazandırılan eser, dünya çapında öne çıkan feminist çocuk kitapları arasında yer alır.
