ABD Ulusal Bilimler Akademisi Bildirileri (PNAS) dergisinde yayımlanan kapsamlı bir araştırma, sosyal ilişkilerin sağlığımız üzerindeki etkilerine dair çarpıcı bulgular ortaya koydu. Çalışmaya göre, hayatımızdaki her bir "zorlu" veya "rahatsız edici" iletişim, biyolojik yaşlanma sürecini yaklaşık dokuz ay (veya %1,5 oranında) hızlandırabiliyor.
Stresin vücuttaki izleri: Allostatik yük
Araştırmacılar, bu erken yaşlanmanın temel nedeninin vücudun stres tepkisiyle ilişkili olan hipotalamus-hipofiz-adrenal (HPA) ekseninin kronik olarak zorlanması olduğunu belirtiyor. Kortizol ve adrenalin gibi hormonları düzenleyen bu sistem, sürekli "sorun çıkaran" kişilerle etkileşim halindeyken alarm durumundan çıkamıyor. Bu durum, vücudun sürekli uyum sağlamaya çalışırken yaşadığı bir tür "yıpranma" olan allostatik yük ile sonuçlanıyor. Uzmanlara göre, ihtiyaç duyulmadığı halde devam eden bu kronik stres süreci, yaşlanmayla doğrudan bağlantılı olan kalıcı iltihaplanmalara (enflamasyon) kapı aralıyor.
Araştırma sonuçları, toplumun yaklaşık %30’unun hayatında bu tür "zorlayıcı" ilişkilerin mevcut olduğunu gösteriyor. Ancak bu etkileşimlere maruz kalma olasılığı herkes için eşit değil. Çalışma; kadınların, sigara içenlerin, sağlık durumu halihazırda zayıf olanların ve çocukluk çağı olumsuz deneyim (ACE) puanı yüksek bireylerin, zorlu sosyal çevrelerle karşılaşma riskinin daha yüksek olduğunu ortaya koyuyor.
Yaşlanmak hakkında bilmediğiniz 6 şey
Ebeveynler, çocuklar, iş arkadaşları veya oda arkadaşları gibi zorunlu veya ortak yaşam alanına dayalı ilişkiler, arkadaşlık veya komşuluk gibi gönüllü bağlara göre daha fazla "sorun" barındırıyor. Akrabalarla yaşanan sorunlu ilişkiler doğrudan hızlandırılmış yaşlanma ile ilişkilendirilirken, akraba dışı (iş veya sosyal çevre) zorlu kişilerin ise ölüm oranlarını etkileyen biyolojik ölçütlerde daha belirgin bir rol oynadığı saptandı.
Sonuç olarak sosyal çevremizdeki "zorluklar" yalnızca ruh halimizi değil, hücrelerimizin yaşlanma hızını da doğrudan belirleyen somut biyolojik faktörler olarak karşımıza çıkıyor.
Referanslar
Amy Glover. “It's Official: That Stressful Coworker Or Relative Is Ageing You Faster” Şuradan alındı: https://www.huffingtonpost.co.uk/entry/difficult-people-age-you_uk_69afd967e4b0a62acae5708b
Ömrünüze ömür katacak 7 öneri
