İnsanların neden ağladığını anlamak zor bir iş olabilir. Ölüm, şiddet, ayrılıklar, terk edilmiş evcil hayvanlar, sevdiklerimizden aldığımız öpücükler ve her şeyin anlamını değiştirebilecek nitelikte olan kelimeler ağlamamıza sebep olabilir. Ağlamamız gerektiği zamana ağlamayabilir ve bazen de sebepsiz yere ağlayabiliriz. Ama şimdi soğan doğrarken neden ağladığımız konusuna açıklık getireceğiz.
Soğan doğrarken gözlerimiz yaşarır çünkü soğan gözlerimizi yaşartmaya sebep olan bir kimyasal salgılar. Soğanı sadece soyarken gözlerinizin yaşarmadığını belki fark etmiş olabilirsiniz. Ama eğer soğanı doğruyor, eziyor ya da kesiyorsanız bir anda gözlerinizden yaşlar süzülür. Bunun sebebi ise soğanın içindeki hücrelerin açığa çıkması ve normalde ayrı olan iki maddenin karışmasıdır.
Case Western Reserve Üniversitesi öğrencisi Josie Silvaroli, yayınlanan bir makalesinde bu konuya şöyle açıklık getirmiş: “Bu ayrı iki madde birleşip bir gaz oluşturuyor ve ardından gözlerimizdeki sinirlere etki edip onların yaşarmasına sebep oluyor. Aslında bu olay bir bakıma göz yaşartıcı sprey kullanmaya benziyor diyebiliriz”
Soğanın ortaya çıkardığı bu gaz aslında soğanın mikroplara, hayvanlara, insanlara karşı geliştirdiği bir savunma sistemi olarak sayılabilir. Yani bir soğana zarar vermeye çalıştığınızda (onu kestiğinizde, doğradığınızda) onun savunma sistemini harekete geçirmiş oluyorsunuz ve bununla beraber salgıladığı gaza maruz kalıyorsunuz. Bu iki madde ise sülfenik asit adı verilen bir molekül ve ayrıca sitoplazmadaki protein içeren kofullar. Biyokimyager Marcin Golczak: “Normalde ortaya çıkmayan fakat soğanın hücreleri zarar gördüğünde ortaya çıkıp tepkimeye giren bu molekül ve protein birbirine uyum sağlıyor ve sonucunda da göz yaşartan kokulu bir gaza dönüşüyorlar” açıklamasında bulundu.
Soğan dışında ise sadece Jamaika'da üretilen bir baharat ve Sicilya'da yetişen bir sarımsak çeşidi göz yaşartma etkisine sahip. Tabii bunlarla karşılaşma olasılığımız soğanla karşılaştırıldığında çok az.
Soğan doğrarken gözlerin yaşarmasının nedenini açıkladık fakat hala insanların bazılarının gözlerinin diğerlerinden neden daha fazla ya da az yaşardığı, bazı soğanların diğerlerinden neden daha az göz yaşarttığı açıklanabilmiş değil. Dr. Golczak'a göre ise bu bahsedilenlerin hepsi soğanın tazeliğiyle ve içerdiği göz yaşartıcı gaz oranıyla ilgili.
Soğanın göz yaşartması engellenebilir mi?
Dr. Golczak'ın açıklamalarına göre Japonya'da göz yaşartmayan bir soğan üretildi fakat tadı normal soğandan tamamen farklı.
Üretilen bu soğanı unutup, günlük hayatımızda kullandığımız normal soğanlara döndüğümüzde ise gözlerimizin yaşarmaması için uygulayabileceğimiz birkaç yöntem var. Bunlardan biri soğanı doğramadan önce buzdolabına koymak (soğanın sıcaklığını düşürmek kimyasalların tepkimeye girmesini yavaşlatır) ya da soğanı doğrarken bir yandan suya daldırıp çıkarmak (kimyasalları seyreltmek için). Sonuç olarak şunu belirtmeliyiz ki soğanın göz yaşartıcı etkisini tamamen kaldırmanın bir yolu yok; bir iki damla göz yaşına da katlanacaksınız!
En ilginç 100 bilgi
Değerli HTHayat okurları,
HTHayat ekibi olarak haber değeri taşıyan, herkesin kendine dair bir
şeyler bulacağı içerikleri sizlere ulaştırmak için çalışıyoruz. İçeriklerimiz ile ilgili eleştiri,
görüş, yorumlarınız bizler için çok önemli. Fakat karşılıklı saygı ve yasalara uygunluk çerçevesinde
oluşturduğumuz yorum platformlarında daha sağlıklı bir tartışma ortamını temin etmek amacıyla ortaya
koyduğumuz bazı yorum ve moderasyon kurallarımıza dikkatinizi çekmek istiyoruz. Sayfamızda Türkiye
Cumhuriyeti kanunlarına ve evrensel insan haklarına aykırı yorumlar onaylanmaz ve silinir.
Okurlarımız tarafından yapılan yorumların, (yorum yapan diğer okurlarımıza yönelik yorumlar da dahil
olmak üzere) kişilere, ülkelere, topluluklara, sosyal sınıflara ırk, cinsiyet, din, dil başta olmak
üzere ayrımcılık unsurları taşıması durumunda editörlerimiz yorumları onaylamayacaktır ve yorumlar
silinecektir. Onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisinde aşağılama, nefret söylemi, küfür,
hakaret, kadın ve çocuk istismarı, hayvanlara yönelik şiddet söylemi içeren yorumlar da yer
almaktadır. Suçu ve suçluyu övmek, Türkiye Cumhuriyeti yasalarına göre suçtur. Bu nedenle bu tarz
okur yorumları da doğal olarak hthayat.haberturk.com yorum sayfalarında yer
almayacaktır.
Ayrıca hthayat.haberturk.com yorum sayfalarında Türkiye Cumhuriyeti
mahkemelerinde doğruluğu ispat edilemeyecek iddia, itham ve karalama içeren, halkın tamamını veya
bir bölümünü kin ve düşmanlığa tahrik eden, provokatif yorumlar da yapılamaz. Yorumlarda markaların
ticari itibarını zedeleyici, karalayıcı ve herhangi bir şekilde ticari zarara yol açabilecek
yorumlar onaylanmayacak ve silinecektir. Aynı şekilde bir markaya yönelik promosyon veya reklam
amaçlı yorumlar da onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisindedir. Başka hiçbir siteden
alınan linkler hthayat.haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılamaz. hthayat.haberturk.com yorum
sayfalarında paylaşılan tüm yorumların yasal sorumluluğu yorumu yapan okura aittir ve
hthayat.haberturk.com bunlardan sorumlu tutulamaz.
Yorum sayfalarında yorum yapan her
okur, yukarıda belirtilen kuralları, Haberturk.com’da yayınlanan
Kullanım Koşulları'nı
ve
Gizlilik Sözleşmesi'ni peşinen okumuş ve kabul etmiş
sayılır. Bizlerle ve diğer okurlarımızla yorum kurallarına uygun yorumlarınızı, görüşlerinizi
yasalar,
saygı, nezaket, birlikte yaşama kuralları ve insan haklarına uygun şekilde paylaştığınız için
teşekkür ederiz.
teşekkürler