Baharın müjdeleyicisi, dertlere derman, hastalara şifa olduğuna inanılan Hıdırellez, bu gece itibarıyla başlıyor. Anadolu’nun kadim geleneklerinden biri olan Hızır ve İlyas peygamberlerin yeryüzünde buluştuğu bu özel günde, yapılacak ritüeller kadar yapılmaması gerekenler de büyük önem taşıyor. Halk inanışına göre bereketin kaçmaması ve dileklerin kabul olması için kaçınılması gereken o geleneksel "yasaklar"ı derledik!
Evde temizlik yapmak ve toz almak
Halk arasındaki en yaygın inanışlardan biri, Hıdırellez günü ve öncesinde ağır temizlik yapmaktan kaçınmaktır. İnanışa göre, Hızır Aleyhisselam’ın eve uğradığında temizlik telaşıyla değil, huzurla karşılanması gerekir. Ayrıca süpürge yapmanın evin "bereketini süpürmek" anlamına geldiği düşünülür.
Evden bir şey vermek (Borç ve eşya)
Hıdırellez sabahı komşuya tuz, un, ekmek ya da para vermek pek hoş karşılanmaz. "Evin kısmeti dışarı çıkar" mantığıyla hareket eden büyükler, bu tarihte dışarıya herhangi bir şey verilmemesi konusunda oldukça hassastır. Eğer birine bir şey verilecekse, bu işlem genellikle bir gün öncesinden tamamlanır.
Yeşil dal koparmak ve çiçek ezmek
Hıdırellez doğanın canlanışını simgeler. Bu nedenle 5-6 Mayıs tarihlerinde yaş ağaç dallarının kesilmesi, çiçeklerin koparılması veya yeşilliklerin üzerine hoyratça basılması "uğursuzluk" sayılır. Canlanan doğaya saygı duymak, o yılın bereketli geçmesi için temel şart kabul edilir.
5.5 kapısı ve Hıdırellez
Un eleği ve hamur işleri
Bazı yörelerde Hıdırellez günü un elenmesi ve hamur yoğrulması uygun görülmez. Un elemenin evdeki rızkın azalmasına yol açacağına dair eski bir inanış mevcuttur. Bunun yerine o gün için hazırlanan yiyeceklerin önceden pişirilmesi tavsiye edilir.
Dikiş dikmek ve kesici alet kullanmak
Hıdırellez günü eline iğne-iplik almak, makas kullanmak veya dikiş dikmek de kaçınılan davranışlar arasında. "Kısmetin dikilmesi" ya da "işlerin düğümlenmesi" korkusuyla, özellikle kadınlar bu günü dinlenerek ve dua ederek geçirmeyi tercih eder.
Çamaşır yıkamak ve asmak
Hıdırellez günü en çok sakınılan işlerin başında çamaşır yıkamak gelir. İnanışa göre, o gün yıkanan çamaşırların evin huzurunu ve bereketini "akıtıp götüreceği" düşünülür. Ayrıca yıkanan çamaşırların asılmasının, Hızır Aleyhisselam’ın yeryüzüne getirdiği bolluk ve uğura engel olacağına inanılır.
Hıdırellez'de dilekler nasıl gerçek olur?