Okullarda yaşanan ve hepimizi derinden üzen şiddet olaylarıyla ilgili haberler, çocukların dünyayı algılama biçimini doğrudan etkileyebilir. Araştırmalar, bu tür olaylara dair haberlere maruz kalmanın çocuklarda güvenlik duygusunu zedelediğini ve kırılganlık hissini artırdığını gösteriyor. Peki, ne yapmalı?
Çocuklara olumsuz haberler karşısında nasıl yaklaşmalı?
Çocuklar çoğu zaman şiddetle ilgili haberleri tam anlamlandıramaz; parçalı bilgiler, hayal güçleriyle birleşerek daha büyük korkulara dönüşebilir. Çeşitli belirtiler ortaya çıkabilir:
• Uyku problemleri
• Sürekli kaygı ve korku
• Okula gitmek istememe
• Tekrarlayan sorular ve güvence arayışı
Çocuklar bu haberleri duyduğunda ne hisseder?
Uzmanlara göre bu tür olaylar karşısında çocukların kaygı hissetmesi “anormal” değil, beklenen bir tepkidir. Çocuklar özellikle şu düşüncelere kapılabilir:
• “Bu bana da olur mu?”
• “Okulda güvende miyim?”
• “Ailem güvende mi?”
Bu noktada ebeveynin yaklaşımı belirleyicidir.
Ebeveynler nasıl yaklaşmalıdır?
1. Konuyu tamamen yok saymayın
Zor konuları konuşmamak çocukları korumaz; aksine onları kendi başlarına anlamlandırmaya iter. Çocuk bir şey duymuşsa, bunu ebeveyniyle veya ona bakım veren yetişkinle konuşabilmesi kritiktir.
2. Açık ama yaşa uygun konuşun
Detay vermek ile çocuğu korumak arasında denge kurmak gerekir.
• Küçük çocuklara kısa ve sade açıklamalar yapılmalıdır.
• Daha büyük çocuklara daha fazla bağlam sunulmalıdır. Bu yaklaşım, kaygıyı artırmadan bilgi vermeyi sağlar.
3. Önce dinleyin, sonra anlatın
“Ne duydun?” ve “Sence ne oldu?” gibi sorularla başlayın.
Bu, çocuğun yanlış anlamalarını fark etmenizi sağlar ve gereksiz korkuları azaltır.
4. Duygularını küçümsemeyin
“Abartıyorsun” ya da “korkacak bir şey yok” yerine:
• “Korkmuş olman çok normal”
• “Bu seni endişelendirmiş olabilir” gibi cümleler kullanın. Duygunun kabul edilmesi, kaygının azalmasında temel adımdır.
5. Maruziyeti sınırlayın
Sürekli açık kalan haberler veya sosyal medyada karşılaşılan görüntüler kaygıyı artırır.
• Arka planda haber açık bırakmayın
• Özellikle görüntülü içeriklere maruziyeti azaltın
6. Güven duygusunu yeniden inşa edin
• Çocukların en çok ihtiyaç duyduğu şey “güvendeyim” hissidir.
• “Sen şu an güvendesin”.“Seni koruyorum” Ebeveyn kaygısı çocuğa geçer“Ben de üzülüyorum ama şu an güvendeyiz” gibi dengeleyici cümleler kurun.
Eğer çocukta:
• Sürekli korku
• Kabuslar
• Okula gitmeyi reddetme
• Günlük işlevselliğin bozulmasıgibi belirtiler uzun süre devam ediyorsa, bir uzmana başvurmak gerekir.
İlginizi çekebilir: Çocuklarda kaygı bozukluğu
Referanslar:
Child Mind Institute, Helping Children Cope With Frightening News, 2022, https://childmind.org/article/helping-children-cope-frightening-news/
Children and Screens, 12 Tips to Help Children Process Graphic News and Violence Online, 2020, https://www.childrenandscreens.org/learn-explore/research/12-tips-to-help-children-process-graphic-news-and-violence-online/
Save the Children Australia, How to Talk to Your Kids About Scary Situations, 2022, https://www.savethechildren.org.au/our-stories/how-to-talk-to-your-kids-about-scary-situations
Save the Children UK, How to Talk to Kids About Hard Things, 2022, https://www.savethechildren.org.uk/what-we-do/how-to-talk-to-kids-about-hard-things
Mental Health Foundation, Talking to Children About Scary World Events, 2022, https://www.mentalhealth.org.uk/explore-mental-health/articles/talking-children-about-scary-world-events
Harvard Health Publishing, Talking to Children About Tragedies in the News, 2017, https://www.health.harvard.edu/blog/talking-to-children-about-tragedies-in-the-news-2017101012567
Gündemdeki olaylar çocuklara nasıl anlatılmalı?
