Sabah güne enerjik başlıyor, birkaç saat sonra kendinizi yorgun ve halsiz mi hissediyorsunuz? Gün içinde yaşanan enerji düşüşlerinin tek bir nedeni olmasa da beslenme alışkanlıkları bu durum üzerinde etkili olabiliyor. Özellikle şekerli atıştırmalıklar, tatlılar ve şekerli içecekler kısa süreli bir enerji artışı sağlayabiliyor. Ancak bu etki uzun sürmeyebiliyor. Harvard Tıp Fakültesinin sağlık yayınlarında yer alan bilgilere göre, basit şekerler hızla sindirilip emildiği için enerji artışının ardından yeniden yorgunluk hissi ortaya çıkabiliyor.
ŞEKERLİ YİYECEKLER ENERJİYİ NEDEN KISA SÜRELİ ARTIRIYOR?
Şeker içeren yiyecekler, vücudun enerji kaynağı olan glikozun kana daha hızlı ulaşmasını sağlayabiliyor. Bu durum kısa süreli bir canlılık hissi oluşturabiliyor. Ancak özellikle şeker oranı yüksek atıştırmalıkların sağladığı bu etki kalıcı olmayabiliyor.
Harvard Health'in aktardığı bilgilere göre, şekerli bir yiyeceğin ardından kan şekerinde hızlı bir yükseliş yaşanabiliyor. Vücudun bu değişime verdiği yanıtın ardından enerji hissi azalabiliyor. Bununla birlikte, her enerji düşüşünün şeker tüketiminden kaynaklandığını söylemek mümkün değil.
GÜNLÜK ŞEKER TÜKETİMİNDE BU SINIRA DİKKAT
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), yetişkinlerin ve çocukların serbest şeker tüketimini günlük toplam enerji alımının yüzde 10'unun altında tutmasını öneriyor. Tüketimin yüzde 5'in altına indirilmesinin ise ek sağlık yararları sağlayabileceği belirtiliyor.
ENERJİ DÜŞÜŞÜNÜ AZALTMAK İÇİN NASIL BESLENMELİ?
Gün boyunca enerjiyi daha dengeli tutmak için yalnızca şekerli yiyecekleri azaltmak değil, genel beslenme düzenine de dikkat etmek gerekiyor. Harvard Health, tam tahıllar, sebzeler ve sağlıklı yağ kaynaklarını içeren dengeli bir beslenme düzenini öneriyor. Bu tür besinler, rafine karbonhidratlara kıyasla daha uzun süreli enerji sağlamaya yardımcı olabiliyor.
Şekerli içecekler ve tatlılar yerine meyve, kuruyemiş veya dengeli bir öğün tercih etmek de günlük beslenmede daha iyi bir seçenek olabilir. Öğünlerin büyüklüğü ve içeriği de yemek sonrasında hissedilen yorgunluğu etkileyebilir.
SÜREKLİ YORGUNLUK HİSSİNİ GÖZ ARDI ETMEYİN
Gün içinde enerji düşüşü yaşamak her zaman beslenmeyle ilişkili olmayabilir. Uyku sorunları, bazı vitamin ve mineral eksiklikleri ve farklı sağlık sorunları da yorgunluğa yol açabilir.
Serbest şeker yalnızca çaya veya kahveye eklenen şekerden ibaret değil. Üretim ya da hazırlama sırasında yiyecek ve içeceklere eklenen şekerlerin yanı sıra bal, şuruplar ve meyve sularında doğal olarak bulunan şekerler de bu gruba giriyor. Buna karşılık, bütün meyvelerin ve sebzelerin yapısında doğal olarak bulunan şekerler bu önerinin kapsamına dahil edilmiyor.
Yorgunluk sürekli hale geliyorsa veya aşırı susama, sık idrara çıkma ve açıklanamayan kilo kaybı gibi belirtilerle birlikte görülüyorsa sağlık uzmanına başvurulması önem taşıyor. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC), yorgunluğu diyabetin olası belirtileri arasında sayıyor. Ancak tek başına yorgunluk, diyabet tanısı koymak için yeterli değil.
*Kaynakça: Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) – Şeker tüketimi önerileri, Harvard Health – Enerji ve yorgunluk yönetimi, ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) – Diyabet belirtileri
