Avustralya’da 16 yaş altına sosyal medya yasağı yürürlüğe girdi. Çevrimiçi ortamı çocuk ve gençler için daha güvenli hale getirmeyi amaçlayan yasa, 10 Aralık 2025 itibarıyla 16 yaşından küçüklerin sosyal medya hesabı açması ve açılan hesapları kullanmasının önüne geçiyor.
16 yaşındaki küçükler sosyal medya hesabı açamayacak
Avustralya’da yürürlüğe giren ve dünya çapında gündem olan sosyal medya yasası ile birlikte 10 Aralık 2025 tarihinden itibaren, Avustralya'da 16 yaşın altındaki hiç kimse TikTok, Instagram, YouTube, Snapchat, X, Facebook ve benzeri sosyal medya uygulamalarında hesap açamayacak veya açılmış olan hesaplarını kullanmaya devam edemeyecek.
Yetkililer, “Bu kural gençleri veya ailelerini cezalandırmak için değil, sosyal medya şirketlerinin 16 yaşın altındaki kişilerin hesap açmasını engellemesini sağlamak ve aksi takdirde (yaklaşık 50 milyon dolara kadar) ciddi para cezaları ile karşı karşıya kalmasını sağlamak için getirilmiştir.” açıklamasında bulundu.
Avustralya’da 16 yaşın altına yasak olan sosyal medya platformları
Yasağa şu anda Facebook, Instagram, Snapchat, Threads, TikTok, X, YouTube, Reddit ve yayın platformları Kick ve Twitch olmak üzere on platfom dahil. Konuya dair resmi web sitesinde “10 Aralık 2025 tarihinden itibaren Facebook, Instagram, Kick, Reddit, Snapchat, Threads, TikTok, Twitch, X ve YouTube, 16 yaşın altındaki Avustralyalıların platformlarında hesap açmasını önlemek için makul önlemler almakla yükümlüdür.” çağrısı yer aldı.
Discord, GitHub, Google Classroom, LEGO Play, Messenger, Pinterest, Roblox, Steam ve Steam Chat, WhatsApp ve YouTube Kids ise yasağın yürürlüğe girdiği tarihte henüz yasak kapsamında bulunmuyor. Hükümet, yasak kapsamına girme kriterlerini şöyle açıklıyor:
• Platformun tek amacının veya önemli bir amacının, iki veya daha fazla son kullanıcı arasında çevrimiçi sosyal etkileşimi sağlamak olup olmadığı
• Platformun, son kullanıcıların diğer son kullanıcılarla bağlantı kurmasına veya etkileşime girmesine izin verip vermediği
• Platformun, son kullanıcıların hizmet üzerinde materyal yayınlamasına izin verip vermediği
• Platform üzerindeki materyallerin Avustralya'daki son kullanıcılar tarafından erişilebilir olması veya onlara sunulup sunulmadığı.
Öte yandan UNICEF Avustralya gibi kurumlar, asıl çözümün sosyal medyaya erişim yaşını geciktirmek değil, sosyal medyanın güvenliğini artırmak olması gerektiğine inandıkları yönünde görüş bildiriyor.
Ebeveyn izni engelleniyor
Çevrimiçi Güvenlik Değişikliği (Sosyal Medyada Asgari Yaş) Yasası 2024 adıyla kabul edilen ve 10 Aralık 2025’te yürürlüğe giren yasa, belirli sosyal medya platformlarındaki hesaplar için zorunlu asgari yaşı 16 olarak belirliyor. Sosyal medyadaki siber zorbalık, zararlı içerik ve çevrimiçi avcı gibi risklerin, faydalardan daha fazla olduğu öne sürülüyor.
Ebeveyn izninin dışında; sosyal medya platformları tarafından, kullanıcı yaşını tahmin etmek için fotoğraf veya bir dizi seçenek sunulacak. Kimlik ile başvuru seçeneği de söz konusu olabilecek.
UNICEF Avustralya ofisinin verdiği bilgilere göre, 16 yaşın altındaki kişilerin sosyal medya hesapları oluşturmasını veya sürdürmesini engelleyecek sistemler oluşturmak, platformun sahibi olan teknoloji şirketinin sorumluluğunda olacak. Bu, gençler ve aileleri yaş sınırlaması olan platformlara erişim sağladıkları takdirde para cezası veya yaptırımlarla karşılaşmayacakları anlamına geliyor. Bunun yerine, teknoloji şirketleri muhtemel cezalarla karşı karşıya kalacak.
İlk tepkiler
Yasanın ilk kez gündeme geldiği Kasım 2024'te Başbakan Anthony Albanese yaptığı açıklamada yasayı 'dünyada öncü' olarak nitelendirmişti. Albanese, "Sosyal medya çocuklarımıza zarar veriyor. Binlerce ebeveyn, büyükanne ve büyükbaba, teyze ve amcayla konuştum. Onlar da benim gibi çocuklarımızın çevrimiçi güvenliği konusunda fena halde endişeleniyorlar" diye ifade etmiş ve "Bu sorumluluk ebeveynlerin veya gençlerin üzerinde olmayacak" açıklamasında bulunmuştu. (AP) İletişim Bakanı Michelle Rowland ise "Avustralya'da faaliyet gösteren, ister burada ister başka yerde olsun, her şirketin Avustralya yasalarına uyması veya sonuçlarına katlanması bekleniyor" diye konuşmuştu. Teknoloji ve çocuk sağlığı ile ilgili alanlarda uzmanlığa sahip 140'tan fazla Avustralyalı ve uluslararası akademisyen, Başbakan Albanese'e açık bir mektup yazarak sosyal medya yaş sınırının "risklere etkili bir şekilde müdahale edemeyecek kadar kör bir araç" olduğu gerekçesiyle karşı çıkmıştı. Bir yılın ardından, yasağın yürürlüğe girmesi ile birlikte gerçekleşecek olan gelişmeler merak ediliyor.
Dijital çağın çocukları için güvenli ve etkili internet kullanımı 1/4
Referanslar:
“Social media ban” https://www.unicef.org.au/unicef-youth/staying-safe-online/social-media-ban-explainer
"Social media 'ban' or delay FAQs". (2025) Şuradan alındı: https://www.esafety.gov.au/about-us/industry-regulation/social-media-age-restrictions/faqs#about-the-platforms
Rod McGuirk. "When should kids start using social media? Australia’s government proposes age limit of 16". (2024) Şuradan alındı: https://apnews.com/article/australia-social-media-age-limit-e8259408c0b1456f41967decd474782a
