Kas ve iskelet sistemi hastalıklarından olan “Romatoid Artrit” (RA) ve “Ankilozan Spondilit” (AS) ile ilgili Türkiye’de yapılan ilk kapsamlı çalışma, bu iki hastalığın büyük iş gücü kaybına yol açtığını ortaya koydu. RA ve AS’ye eşlik eden diğer hastalıkların yarattığı yükün hastaya ve devlete olan maliyetleri de çok yüksek.




Türkiye’de, 20 merkezden alınan genel klinik görüşler üzerine yapılan kapsamlı bir çalışma, Romatoid Artrit (RA) ve Ankilozan Spondilit (AS) hastalıklarının devlete direkt (bireyin tedavisi için yapılan tüm harcamalar) ve endirekt (bireyin iş günü kayıpları, sakatlık ve o sakatlıktan dolayı gerçekleşen erken ölüm ve ya erken emeklilik kayıpları) maliyetlerine ilişkin ilk verileri ortaya çıkardı. Romatizmal hastalıklar grubunda yer alan bu iki hastalık, iş gücü kaybına en fazla yol açan hastalıklar olarak biliniyor. Bunun nedeninin, her iki hastalığın ölüm oranlarının diğer kronik hastalıklara göre daha düşük olması ve hastaların yaşam kalitelerindeki düşüşe rağmen ortalamaya yakın bir ömür sürmeleri olduğu belirtiliyor.




Çok erken emeklilik


Araştırmayı gerçekleştiren isimlerden Başkent Üniversitesi Sağlık Kurumları İşletmeciliği Bölümü Öğretim Üyesi ve Sağlık Ekonomisti Doç. Dr. Simten Malhan, “Türkiye için işgücü ve direkt maliyetler açısından 5 bin Euro olan rakam, Fransa ve İspanya’yla paralel gidiyor. Türkiye’de bir hastanın Romatoid Artrit için devlete direkt maliyeti 5542 lira iken, bu meblağ Ankilozan Spondilit için 6776 lirayı buluyor” diyor. Araştırmanın endirekt maliyetleri hesaplanırken üretim kayıplarına odaklanıldığında erken emeklilik, erken ölüm ve sakatlanmayla karşılaşılıyor. Sakatlanma, hastalığın tanısı konduğu andan itibaren ömür boyu süren bir maliyet, erken emeklilik ise (36 yaş + / - 4 yaş aralığında gerçekleştiği için) ciddi bir iş gücü kaybı anlamına geliyor.




Şaşırtan sonuçlar


Toplam ekonomi açısından bakıldığında Romatoid Artritiçin toplumsal yükün yüzde70’ini endirekt maliyetlerin oluşturduğu görülüyor (Her bir hasta için yıllık üretim kayıpları maliyeti 13.412 TL.) Ankilozan Spondilit’te meydana gelen işgücü kaybı maliyeti ise toplam maliyetin yüzde 66’sını oluşturuyor. (Her bir hasta için yıllık üretim kayıpları maliyeti 13.280 TL.) Doç. Dr. Simten Malhan, yaptıkları araştırmanın sonucunda endirekt maliyetlerin bu kadar yüksek çıkmasını beklemediklerini ve bazı konularda beklentilerinin 3 kat üzerinde bir oranla karşılaşmayı şaşırtıcı bulduklarını söylüyor. Çoğu hastanın erken emekliye ayrılmak zorunda olması, eşlik eden hastalıklardan depresyon oranının bu denli yüksek çıkması, kardiyovasküler hastalıklar, gerçekleşen tedaviler sonucu oluşan komplikasyonlar ve bunların getirdiği ekstra maliyetler hastalıkların yükünü, hem hasta hem hasta yakınları


hem de devlet açısından çok yüksek boyutlara taşıyor.




Yaşam hırsızı


Ankilozan Spondilit hastalığı ortalama 26 yaş civarında başlıyor. Türkiye’de kadınların ortalama 75, erkeklerin ise 73 yaşına kadar yaşadıkları gerçeğinden yola çıkıldığında, bu hastalar hastalıklarının ilk 10 yılında güne ağrıyla başlayıp ikinci 10 yılda birtakım kısıtlılıklar yaşıyor. Sonraki süreç hastalar için uzun yılların fizik tedavide, son 10 yılın ise tekerlekli sandalyede geçirilmesi ve yaşam kalitesinin ciddi anlamda bozulması anlamına geliyor.




Teşhis konma sorunu


Araştırmaya destek veren isimlerden GATA Romatoloji Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Salih Pay, geçmiş yıllarda Ankilozan Spondilit hastalığına teşhis konulamama süresinin 10 yıla kadar uzadığına dikkat çekerek, “Hastalığın önemsenmemesi tanıyı geciktiriyor” diyor ve buna tanı kriterlerinin çok katı olmasının yol açtığını söylüyor. Pay, Ankilozan Spondilit’in teşhisinde MR merkezlerinin yaygınlaşmasının çok önemli olduğunu ve düz grafide 3 yılda ortaya çıkacak bir bulgunun bu yolla 3 ayda ortaya çıkarılabileceğini belirtiyor.




RA ve AS nedir?


Romatoid Artrit (RA) ve Ankilozan Spondilit (AS), “İnflamatuar” yani iltihaplı eklem hastalıkları grubuna giriyor. RA, çok küçük belirtilerle başlayan, tüm eklemleri tutan ve içorganlarda çeşitli bulgular yapabilen sistemik bir otoimmün hastalık olarak tanımlanırken, AS daha genç hastalarda görülüyor. “Biyolojik ajanlar” adı verilen tedaviler, Romatoit Artrithastalarının yüzde 15, Ankilozan Spondilit hastalarının ise yüzde 24’ünde kullanılıyor. Bu durum, hastaların tedavilerinin yüzde 76’lık oranda standart klasik ilaçlarla gerçekleştiğini gösteriyor. Türkiye’de yaklaşık 350 bin RA ve 350 bin AS hastası bulunuyor.




Boşanmalarda artış var



AS ve RA hastalarının yaşadığı özel durumlar:

  • Hastalar güne sağlıklı olmaktan uzak ve kendilerinden nefret ederek başlıyor.
  • Her iki hastalıkta da 3 hastadan 1’inde depresyon görülüyor.
  • Hasta kişi bir süre sonra eş ve çocuklarına gereken yardımda bulunamıyor ve yetersizlik hissediyor.
  • Özel sektör çalışanları, “Düzenli çalışmaz ya da performansım beğenilmezse işimi kaybederim” korkusu yaşıyor.
  • Devlete bağlı kurumlarda ise tam tersi oluyor ve çalışanların sağlık gerekçeleriyle işlerinden uzun süre ayrı kalmak zorunda olmaları iş yaşamlarını olumsuz etkiliyor.
  • Yöneticiler ilk aşamada çalışanlarına bu hastalıklarla ilgili anlayış gösterseler de geçen zamanla birlikte bu anlayışlılık hali negatife dönüşüyor ve durumun psikolojik kökenli olduğu inanışı yerleşiyor.
  • Hastalığın görüldüğü kişilerde boşanmalarda artış olması dikkat çekiyor.

Ceyda Erenoğlu

Facebook Yorumları

YORUMLAR

Yorum kurallarını okumak için tıklayınız!
  • Misafir AS hastasıyım. Yaş 44 ve 8.000 günüm var.Çalışma sürem 27 yıl. Emekli olabilirmiyim
    CEVAPLA
  • Misafir Intihapli ekrem romatizma ra var hiper tansiyonum var ayrıca iki gozumdede katarakt oluştu sol gözüm iyice kapalı 28 yıldır calisiyorum 9000 bin prim Vergi indiriminden faydalana bilirmiyim
    CEVAPLA
  • Misafir Faydalanabilirsiniz
    CEVAPLA
  • Misafir Eşim sedef romatizmasi ramatoitâtrit hastası omuriligi tuttu hastaliķ 1998 sigorta prim doldu malulen emekli olurmu
    CEVAPLA
  • Misafir Romatoit atrit ankolizan spondalit var.Ssk 95 girişliyim 22 yıllık çalışma hayatım oldu nasıl malulen emekli yada erken emekli olabilirim 41 yaşındayim.
    CEVAPLA
  • Misafir Alternatif bir tedaviden bahseden arkadaş lütfen söyler misiniz nedir bu alternatif tedavi bildiğinizi paylaşın lütfen
    CEVAPLA
  • Misafir Bende ankilozon sipondilit 1800 günden emekli olbilrmiyim yaş 43
    CEVAPLA
  • Misafir Ben romataid artirit hastasıyım malülen emekli olabilirmiyim
    CEVAPLA
  • Misafir Mrh sevgili site sahibi bende 2005 yılında ankilozan spondilit denen hastalığa yakalandım ve 12 yıldır çekiyorum bu kahrı ve malülen artık emekliyi olmayı karar verdim işe giriş 1996 kasım ayı ve prim günüm 5200 ve sadece rapor olarak devlet hastanesi raporu var elinde bu yeterli olurmu müracaatlar
    CEVAPLA
  • Misafir Bende fmf hastasıyım ve as bunun iyne sini vurunuyorum 15 günde hastalık ise devam ediyor dedavilerde de var bu hastalık 1800 günle mallulen emekli ola bilirmiyim bilgisi olan arkadaşlar varmi
    CEVAPLA
  • Misafir as heyet girmek için hangi dr gitmeliyimm
    CEVAPLA
  • Misafir Arkaslar merhaba bende as hastasiyim hareket sart ben yuzuyorum ilaclari kestim doktorum faydasi olzdugu kadar zararli dedii. Tavsiyem benim gibi agriniz dayanilmaz deyilse yuzun steroit ilac yerine merhem kullanin. Gecmis olsun.
    CEVAPLA
  • Misafir bence aynı mutlugu aynı acıyı yasamaktır karsılıklı sevgı bı as lı mutlaka as lı bırı ıle evlenmelı
    CEVAPLA
  • Misafir ıy de nasıl bul can kı soramassın kı as lımısın dıye yada zaman gecmış se
    CEVAPLA
  • Misafir Bende as hastasıym yaklaşk 2yıldır bunu çekiyordu. Artık intihar edecek duruma getirdi ağrılar bu yaşta bunu yaşamak beni olumsuLaştrıyor
    CEVAPLA
  • Misafir Ben 2000 yilindan beri antikilizon spondilit hastasiyim yaş 50 gün 10900 emeklilik şansım nedir ama 1987 senesinde Yas büyütmem var.yoksa Emekli olmustum
    CEVAPLA
  • Misafir Arkadaşlar merhaba size alternatif bir ankilozan spondilit tedavisi önericem. 2012 yılından beri bu hastalıkla mücadele ediyorum. Gitmediğim doktor ödemediğim muayene ücreti kalmadı. Uyku uyuyamaz agrıdan uykumdan uyanır bütüngünü yorgun ve uykusuz geçiriyordum. Ağrılarımdan ayakkabımı Eğilip bağlay
    CEVAPLA
  • Misafir bkz arkadasim ra hastasi onunla gelecek planlari kurarken hastaligi beni korkutuyor. ylis anlasilmasin hastaligi derken ona yetememekten onu uzmekten cok korkuyorum. ıternette cok arastirdim ama hic olumlu bir sey yok soylenilen kadar zormu evkilik yorumlarinizi bekliyorum
    CEVAPLA
  • Misafir ankilozan spondilit hastaları bence erken emekli olup en yüksek maaştan bağlanmalıdır çünkü bu hastalık yoklukla bağdaşmıyor
    CEVAPLA
  • Misafir evet haklısın yokluk hastalıgı tetıklıyo
    CEVAPLA

Sizlere daha iyi bir hizmet sunabilmek için sitemizde çerezlerden faydalanıyoruz. Sitemizi kullanmaya devam ederek çerezleri kullanmamıza izin vermiş oluyorsunuz.

Detaylı bilgi almak için 'Çerez Politikasını' ve 'Gizlilik Politikasını' inceleyebilirsiniz.