Kan uyuşmazlığı nedir? Nasıl tedavi edilir?

Kan uyuşmazlığı nedir? Nasıl tedavi edilir?

Kan uyuşmazlığı nedir? Nasıl tedavi edilir?

Kan uyuşmazlığı hepimizin zaman zaman duyduğu ama tam da bilmediği bir konu. Öyleymiş yani; geçen haftalarda bir arkadaşımın yeni bir bebeği oldu. Doğumunun ertesi günü doktorlar bebekte AB0 uyuşmazlığına bağlı sarılık görüldüğünü söylediler. RH uyuşmazlığının sağlıksal sıkıntılara yol açtığını ve tedavi yollarının olduğunu biliyordum ama kan grubuna bağlı uyuşmazlığı hiç duymamıştım. Bu vesileyle Liv Hospital Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Prof. Dr. Nilgün Turhan’a hem RH uyuşmazlığını hem de kan gruplarına bağlı uyuşmazlığı sordum. İşte yanıtlar.:

 

Uyuşmazlıkta yeni doğan sarılığı görülebilir

 

Anne karnındaki bebek, genetik yapısının yarısını anneden, yarısını babadan alır. Bundan ötürü bebeğin kırmızı kan hücreleri anneninkilerden farklı olabilir. Kırmızı kan hücrelerinde bulunan antijenler o kan grubuna sahip olmayan kişilerde antijen olarak işlev görebilir. Kan grubu 0 olan kişilerin kanına A ve B kan grubu kan girerse, vücudun doğal bağışıklık maddeleri olan anti-A ve anti-B antikorları oluşur. Kan grubu 0 olan bir kadın kan grubu A, B grubu veya AB grubu olan bir erkekten gebe kalınca bebeğin kan grubu A grubu, B grubu veya AB grubu olabilir. Hamilelikte aynı şekilde karnında farklı kan grubuna sahip bir bebeği taşıyan annenin doğal anti-A ve anti-B antikorları, plasenta yoluyla bebeğin kanına ulaşır ve bebeğin kırmızı kan hücrelerine bağlanır. Bu durumda yeni doğan döneminde belirgin sarılığa neden olabilen AB0 uyuşmazlığı ortaya çıkabilir. Bebeğin kırmızı kan hücreleri yeni doğan döneminde kolayca yıkılabilir ve yeni doğan sarılığı çok belirginleşebilir.

 

Kalıcı sakatlığa bile neden olabilir

 

Annenin kan grubunun RH (-) olduğu ve babanın kan grubunun RH (+) olduğu durumlarda, bebeğin kan grubu RH (+) ise anne ile bebeğin arasındaki kan bağı nedeniyle bebekten anneye geçen kırmızı kan hücreleri belli bir oranı geçtiğinde annenin kanında bu duruma karşı bağışıklık maddeleri olan antikor oluşur. Buna RH immunizasyonu (etkileşmesi) denir. Oluşan bu antikor göbek kordonu yoluyla bebeğe geçer ve bebeğin kanındaki kırmızı kan hücrelerini parçalar. Bu da bebekte hızlı bir kırmızı kan hücreleri yıkımına ve dolayısıyla anne karnındaki bebekte aşırı bir kansızlık ile buna bağlı olarak kalp yetmezliğine ve vücutta su birikmesine yol açar. Doğum sonrasındaysa bütün bunların üstüne sarılık eklenir. Hem annede hem de bebekte meydana gelebilecek bu rahatsızlıklar tedavi edilmediği takdirde öldürücü olabilir veya kalıcı sakatlığa neden olabilir. Bu rahatsızlığa eritroblastosis fetalis denir. RH uygunsuzluğu yani kan uyuşmazlığı ile RH immunizasyonu farklı şeylerdir. Her RH uyuşmazlığı olan gebelikte RH immunizasyonu (etkileşmesi) oluşmaz.

 

 

28. haftada kan uyuşmazlık iğnesi yapılır

 

RH uygunsuzluğu olan hamilelerde amaç bebeğin RH pozitiflerine karşı annenin antikor oluşturmasını engellemektir. Gebelik takibinde annenin kanında normalde olmaması gereken anti-RH (anti-D) araştırılır. Bu teste indirekt coombs testi denilir. Gebelik başında, 24. ve 28. gebelik haftasında indirekt coombs değeri ölçülür. 28. haftada anti-D gamma globulin iğnesi anti (kan uyuşmazlık iğnesi) yapılır. Bu iğne doğuma kadar 12 haftalık süre boyunca bebekten anneye kanamaları karşılayarak bebeğin etkilenmesine engel olup bebeği korur. Doğumdan sonra kordon kanından bebek kan grubu ve direkt coombs testi (DCT) bakılır. Yenidoğan bebeğin kan grubu RH (+), DCT negatif ise anti-D immunglobulin ilk 72 saat saat içinde tekrar yapılmalıdır. Bu iğnenin amacı anne kanına doğum sırasında bebekten geçebilecek kana karşı antikorların oluşmasına engel olarak bir sonraki gebelikteki bebeği korumaktır. Benzer şekilde RH (-) annenin RH antikoru oluşturmasına neden olabilecek düşük, dış gebelik, kürtaj, plasentanın erken ayrılması, tanısal amaçlı girişimler olan amniosentez, CVS (koryon villus örneklemesi), kordosentez veya anne karnına gelebilecek travmalar durumlarında da hemen anti-D yapılmalıdır.

 

Sarılık varsa Fototerapi gerekebilir

 

Anne kan grubu RH negatif veya 0 ise ve babadan gelen genler yüzünden bebeğin kan grubu RH pozitif veya A, B veya AB ise bu durumda kan uyuşmazlığı hastalığı beklenmelidir. Özellikle RH uygunsuzluğu önemlidir, yani daha ağır sarılık ve kansızlıklara neden olabilir. Bu yüzden RH uygunsuzluğu durumlarına çok dikkat edilmelidir. Annenin RH pozitif ve babanın RH negatif olduğu durumlarda kan uyuşmazlığı oluşmayacaktır. AB0 uyuşmazlığı RH uyuşmazlığına göre daha sık görülmesine rağmen daha iyi seyreder. Sarılık daha ender görülür, çocukta kalıcı hastalık yapma riski daha azdır. Nadiren bebeğin kanının değişmesi gerekir. Sonuç olarak kan uyuşmazlığı şüphesi olan çiftlerin çocuk sahibi olma konusunda endişeye kapılmamaları gerekir. Düzenli gebelik takibi ve gerekli tedaviyle normal sağlıklı bebekleri olmaması için hiçbir neden yoktur.

 

Nedir bu AB0 ya da - +’lar

 

Kan grubu, kırmızı kan hücreleri üzerindeki antijenlere göre A, B, AB ve 0 kan grupları olarak sınıflandırılır. Bundan bağımsız olarak, RH değeri + veya - değerinde olabilir. Kan grubu A ise alyuvarların çeperinde yalnızca A tipi antijen, B ise yalnızca B tipi antijen, AB ise her 2 antijen de bulunurken; 0 grubunda alyuvarların çeperinde her ikisi de yoktur.

 

Hazırlayan: Damla Çeliktaban

Facebook Yorumları
Yorumlar
6
Onay Bekleyenler
0
HTHayat Okuru ne diyor?
  •  
    02 Haziran 2018 Cumartesi 12:20

    Anne kani 0rh pozitif baba kani arh pozitif birşey olurmu

    Cevapla
  •  
    23 Ekim 2018 Salı 10:31

    hiç birşey olmaz banim kanım a pozitif eşimin 0 pozitif 3 tane cocuğumuz var hiç birşey de yok çok şükür

  •  
    14 Nisan 2018 Cumartesi 00:54

    anne kanı 0 rh pozitif baba kanı b rh negatif cocukta kan uyuşmazlığı var b rh pozitif bu normal mi yoksa bir şey olur mu

    Cevapla
  •  
    14 Mart 2018 Çarşamba 16:15

    Kan uyusmazligi ignesi gunum 1 hafta gecti bisey olurmu

    Cevapla
  •  
    09 Şubat 2016 Salı 05:11

    Slm yiyenimin ön üst dişleri çürük 3 yaşında ağrı yapıyo yemek yemekte zorlanıyor üzülüyorum annesi doktora götürdü günde 3 yaşında süt dişleri dusucek yerine yeniden dış cikicak denilmis tedavisi varmı yardimci olurmusunuz

    Cevapla
  •  
    01 Şubat 2016 Pazartesi 23:21

    Mrb kızım 2010 doğumlu kızımın ilk çıkan dişleri küçücük parcaciklar halinde döküldü ön iki disi de karardı birçok tane curugumuz var bu neden oluyor nasıl bir tedbir almalıyız goturduğum dr lar floor eksikliği var dediler bol bol dişlerini fircalasin floor yuklemesii olur dediler bu dogru mu bilgil

    Cevapla

  • Kendin yap köşesi: Mumluk nasıl yapılır?
    Kendin yap köşesi: Mumluk nasıl yapılır?

    Süresi : 00:52 İzlenme : 4913

  • Ketojenik diyet nedir? Prof.Dr. Murat Baş yanıtlıyor
    Ketojenik diyet nedir? Prof.Dr. Murat Baş...

    Süresi : 18:58 İzlenme : 3059

  • Şiddete maruz kalan kadın ne yapmalı? Av. Aybike Şatır Oskay anlatıyor.
    Şiddete maruz kalan kadın ne yapmalı? Av....

    Süresi : 33:33 İzlenme : 817

  • Türkiye'de eğitim ve öğretmenlerin eğitimi
    Türkiye'de eğitim ve öğretmenlerin eğitimi

    Süresi : 35:31 İzlenme : 531

  • Anne Bebek Nefes Çalışması...
    Anne Bebek Nefes Çalışması...

    Süresi : 14:15 İzlenme : 2399

hthayat.haberturk.com internet sitesinde yayınlanan yazı, haber, video ve fotoğrafların her türlü hakkı Haberturk Gazetecilik A.Ş.’ye aittir. İzin alınmadan, kaynak gösterilerek dahi iktibas edilemez. Copyright © 2018 - Üretim ve Tasarım Bilgi Grubu
Yukarı Git
HTHayat Mobil Sürümüne Dön